Effect: gevolg, indruk en aandelen
Een effect is een uitwerking of gevolg van een handeling. Het woord kan ook een indruk, een technisch trucje of een waardepapier betekenen.
Een effect is wat een oorzaak teweegbrengt. Wie een medicijn neemt, verwacht een effect; wie een toespraak houdt, wil een effect op het publiek. Het woord is breed en in veel vakgebieden onmisbaar.
- Gevolg of uitwerking. *Het medicijn had een snel effect.*
- Indruk of werking. *Hij maakte effect met zijn toespraak.*
- Technisch trucje (speciaal effect). *De film zit vol speciale effecten.*
- Waardepapier (effecten). *Hij belegt in effecten.*
Vormen van effect
| Vorm | Woord | Opmerking |
|---|---|---|
| Zelfstandig naamwoord | het effect | onzijdig |
| Meervoud | effecten | ook voor aandelen |
| Bijvoeglijk | effectief | werkzaam |
| Bijwoord | effectief | doeltreffend |
| Samenstelling | neveneffect | bijkomend effect |
Effect in een zin
- De maatregel had geen effect.Zakelijk; geen resultaat.
- De zanger gebruikt veel effecten in zijn optreden.Technisch; muziek.
- De effectenbeurs sloot lager.Financieel; effecten = aandelen en obligaties.
Waarom heten aandelen effecten?
Het Latijnse *effectus* betekent 'uitwerking' en hoort bij *efficere*, tot stand brengen. Het financiële gebruik is wat verrassend: wie over effecten spreekt, bedoelt in de financiële wereld geen gevolgen maar waardepapieren. Die betekenis hangt samen met het Franse *effets*, 'bezittingen, handelswaar'. Daarom heet de handelsplaats de effectenbeurs en gaan beurs en effecten vaak samen. Dicht bij effect liggen de woorden gevolg en reactie. Verwar effect niet met *affect*, een woord uit de psychologie voor een gevoelstoestand.
Is effect hetzelfde als gevolg?
Bijna. Effect legt de nadruk op de werking, gevolg op het resultaat in tijd. In veel zinnen kun je ze omwisselen.
Wat is een neveneffect?
Een bijkomend, vaak ongewenst effect, vooral bij medicijnen. Je spreekt ook van een bijwerking.