Rij, rijen en rijden: dezelfde stam, drie betekenissen
Een rij is een aantal personen of zaken die naast of achter elkaar staan. Rij is ook de stam van het werkwoord rijden.
Een rij is een opstelling waarbij mensen of dingen op een lijn achter of naast elkaar staan. Maar rij is ook de stam van 'rijden', zodat 'ik rij naar huis' niets met een wachtrij te maken heeft. Het woord is dus wat verwarrend, maar de context maakt het duidelijk.
- Reeks mensen of dingen op een lijn. *Er stond een lange rij voor de kassa.*
- Rijtje, reeks. *Een rij bomen langs de weg.*
- Stam van rijden. *Ik rij elke dag met de trein.*
- Rij als schaakterm (horizontale lijn). *De derde rij.*
Vormen
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | de rij | De rij is lang. |
| Meervoud | rijen | Drie rijen stoelen. |
| Verkleinwoord | rijtje | Een rijtje woorden. |
| Werkwoord (hij) | rijdt | Hij rijdt naar huis. |
| Verleden tijd (enkelvoud / meervoud) | reed / reden | Hij reed, wij reden. |
| Voltooid deelwoord | gereden | Hebben/zijn gereden. |
Voorbeeldzinnen
- We stonden een uur in de rij.Algemeen Nederlands, 'in de rij staan' is neutraal.
- Wil je in de eerste rij zitten?Rij als rijtje stoelen, bijvoorbeeld in een theater.
- Ik rij liever met de trein dan met de auto.Dit is de werkwoordsvorm: eerste persoon enkelvoud.
Rij in Nederland en Vlaanderen
Een Nederlander zegt 'in de rij staan' en 'een wachtrij'. In Vlaanderen is aanschuiven gebruikelijk: 'Ik moet nog aanschuiven aan de kassa.' Het woord rij blijft in beide landen bruikbaar. Bij het werkwoord rijden moet je goed op de onregelmatige vormen letten: reed, reden, gereden. Een ritje met de fiets heet een rit, een lange rij auto's heet een file of stoet.
Is rij hetzelfde als een lijn?
Bijna: een rij is een reeks naast of achter elkaar, een lijn is een streep of verbinding. Bij een rij mensen kun je ook van een lijn spreken.
Is het ik rij of ik rijd?
Ik rij, zonder d. Bij hij, zij en het hoort wel een t: hij rijdt.