Opa: grootvader, bompa en ‘opa!’
Een opa is de vader van je vader of moeder. Het is de gewone, informele naam voor grootvader en vormt met oma een bekend paar.
Een opa is de vader van je vader of moeder. Het meervoud schrijf je met een apostrof: opa's. Het woord hoort bij de kindertaal en is in heel het Nederlandse taalgebied bekend.
- Vader van je ouder. *Mijn opa vertelde mooie verhalen.*
- Oude man (informeel). *Een lieve opa op het bankje.*
- Uitroep bij een Grieks feest. *Opa! riepen de dansers.*
Vormen
| Kenmerk | Vorm | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | de opa | De opa leest. |
| Meervoud | opa's | Alle opa's zijn er. |
| Verkleinwoord | opaatje | Een opaatje op de bank. |
| Vlaams | bompa | Bompa maakt pannenkoeken. |
| Formeel | grootvader | Mijn grootvader is zeventig. |
Opa in een zin
- Mijn opa is gisteren tachtig geworden.Neutraal; kleine letter bij gewoon gebruik.
- Opa, wil je mij voorlezen?Als aanspreking schrijf je Opa met hoofdletter.
- De opa's op het bankje deden een praatje.Meervoud altijd met apostrof.
Opa en oma, bompa en bomma
Opa en oma vormen in het Nederlands een onafscheidelijk paar. In Vlaanderen horen die woorden bij hun eigen varianten: bompa en bomma. Het Duitse Opa is een soortgelijke kindervorm. Een Griekse ‘Opa!’ is een uitroep tijdens dans of feest, geen verwantschapsterm. Een opa is de vader van je vader of moeder. In Nederland gebruiken veel gezinnen daarnaast namen als opi of opie, en in Vlaanderen hoor je ook bompa en bomma in plaats van opa en oma. Welke vorm een familie kiest, hangt vooral af van de streek en van wat de eerste kleinkinderen ooit zelf zeiden. Zo ontstaat bijna elke familie met een eigen koosnaam, die later vaak weer wordt doorgegeven.
Waarom met apostrof in opa's?
Omdat je zonder apostrof ‘opas’ zou lezen met een korte a.
Is opa informeel?
Ja, in formele teksten gebruik je grootvader.