Pijn: wat is het, wat voel je en wat is een pijnboom?
Pijn is een onaangename lichamelijke of geestelijke gewaarwording, bijvoorbeeld bij een verwonding of verdriet. Het woord is een de-woord.
Pijn is een van de eerste woorden waarmee een kind zijn lichaam leert beschrijven. Het woord verwijst naar lijf en ziel tegelijk: je kunt pijn hebben aan je knie en pijn hebben van een gemis. Daardoor werkt het in medische teksten en in liedjes even goed.
- Lichamelijke pijn. *Ik heb pijn aan mijn rug.*
- Geestelijke pijn, verdriet. *De afscheidsbrief deed haar pijn.*
- Zwaar werk, moeite (figuurlijk). *Met veel pijn en moeite lukte het.*
- Vaste verbinding. *Hij verbeet de pijn.*
Vormen
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | de pijn | De pijn nam toe. |
| Meervoud | pijnen | Pijnen in de gewrichten. |
| Verkleinwoord | pijntje | Een pijntje aan je knie. |
| Werkwoord | pijn doen | Het doet pijn. |
| Bijvoeglijk | pijnlijk | Een pijnlijke stilte. |
Zo gebruik je het
- Heb je veel pijn?Standaard, het werkwoord is *hebben*; *voelen* kan ook.
- Het doet pijn aan mijn hart.Figuurlijk; je kunt het ook letterlijk bedoelen.
- Hij nam een pijnstiller voor zijn hoofdpijn.Samenstellingen: *hoofdpijn, buikpijn, keelpijn*.
Pijn en pijnboom: twee verschillende woorden
Opvallend is dat de pijnboom niets met pijn te maken heeft. Pijnboom komt van het Latijnse *pinus*, 'den', terwijl pijn via het Frans uit het Latijnse *poena*, 'straf', komt. De twee woorden zijn toevallig in spelling en klank samengevallen. Een ander woord voor pijn is smart, en wie veel pijn heeft, is aan het lijden.
Wat is het verschil tussen pijn en smart?
Smart is verheven en vooral emotioneel; pijn is neutraler en geldt ook voor het lichaam.
Is pijnboom een boom die pijn doet?
Nee, het is een den; de naam komt van het Latijnse pinus.