Aan de kaak stellen: wat heeft een kaak met schande te maken?
De kaak is het harde, beweegbare deel van het gezicht waarin de tanden zitten. Je hebt een boven- en een onderkaak.
De kaak is het harde deel van je gezicht waarin je tanden vastzitten en waarmee je kauwt. De uitdrukking 'aan de kaak stellen' heeft er niets mee te maken: een kaak was ook een schandpaal waaraan misdadigers publiek werden getoond. Het woord heeft dus twee heel verschillende lagen.
- Onder- en bovenkaak. *De tandarts keek naar zijn onderkaak.*
- Kaakbeen of het hele gebitsdeel. *Ze brak haar kaak bij de val.*
- Schandpaal (historisch). *Bij de kaak staan was een publieke straf.*
Vormen van kaak
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | de kaak | Een sterke kaak. |
| Meervoud | kaken | De kaken van de leeuw. |
| Verkleinwoord | kaakje | Zeldzaam. |
| Samenstelling | kaakslag, kaakbot | Een harde kaakslag. |
| Samenstelling | kaakbeen | Het beenstuk zelf. |
Aan de kaak stellen
- Zijn kaak spande zich van woede.Fysiek en beeldend: 'op zijn kaken bijten'.
- De krant stelde het schandaal aan de kaak.Journalistiek en officieel; het meest gebruikt.
- Het kind kreeg een kaakslag.Fysiek geweld; ook figuurlijk: een afstraffing.
Meer over kaak
Wie iets aan de kaak stelt, brengt het publiek onder de aandacht, meestal omdat het een misstand is. De uitdrukking komt van de kaak, de schandpaal op het marktplein. Op die paal werd de veroordeelde met een halsijzer vastgezet, zodat iedereen hem kon bespotten. Zo kreeg het woord een figuurlijke betekenis. Je hoort de uitdrukking in Nederland en Vlaanderen. De mond en de tand horen bij de kaak, maar de uitdrukking heeft met die lichaamsdelen niets te maken.
Wat is het verschil tussen kaak en kin?
De kaak is het bot waarin de tanden zitten, de kin is het vooruitstekende punt van de onderkaak.
Is 'aan de kaak stellen' hetzelfde als beschuldigen?
Niet helemaal. Je maakt het publiek bekend, vaak om een misstand aan te tonen, zonder per se iemand te beschuldigen.