Duim: je dikste vinger, en meer dan dat
De duim is de korte, dikke vinger aan de zijkant van de hand. Het woord wordt ook gebruikt voor de lengtemaat inch.
De duim is de enige vinger die je tegenover de andere vingers kunt zetten, waardoor je kunt vastgrijpen. ‘Ik duim voor je’ is een van de bekendste manieren om iemand succes te wensen: je klemt dan je duimen in je vuist, als bij een gelukbrenger. Het woord is verwant aan het Duitse *Daumen* en hoort bij de vinger en de hand.
- Vinger. *Hij brak zijn duim.*
- Lengtemaat (inch). *Een scherm van vijftig duim.*
- Gebaar. *Duim omhoog betekent goedkeuring.*
- Gewoonte van kinderen. *Duimzuigen op jonge leeftijd.*
Vormen
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | de duim | De duim is gezwollen. |
| Meervoud | duimen | Twee duimen omhoog. |
| Verkleinwoord | duimpje | Een duimpje. |
| Werkwoord | duimen | Ik duim voor je. |
Duim in een zin
- Ze stak haar duim omhoog.Gebaar van goedkeuring.
- Ik duim voor je sollicitatie.Spreektaal: ik hoop dat het lukt.
- Het scherm is vijftig duim groot.Betekent hier inch; bij schermen zeg je in het Nederlands meestal *inch*.
Uitdrukkingen
- Duimen draaien is niets doen, zonder werk zitten.
- Iemand onder de duim hebben is hem of haar controleren.
- Iemand een duim omhoog geven is hem of haar prijzen.
- Duimen voor iemand betekent hopen dat het goed afloopt.
- Duimschroef was een folterwerktuig; het woord leeft voort in *iemand de duimschroeven aandraaien*: druk verhogen.
Is duim ook een maat?
Ja, het is een oudere aanduiding voor de inch, ongeveer 2,54 centimeter. Tegenwoordig komt het vooral voor in vaste uitdrukkingen.
Hoe schrijf je het meervoud?
Het meervoud is *duimen*, het verkleinwoord *duimpje*.