Oma: grootmoeder, omafiets en meer
Een oma is de moeder van je vader of moeder. Het is de gewone, informele naam voor grootmoeder, in Nederland veelgebruikt.
De oma is de moeder van je ouder. Het meervoud schrijf je met een apostrof: oma's, want zonder apostrof lees je ‘omas’ met een korte a. Het woord is warm, vertrouwd en wordt overal in het Nederlandse taalgebied begrepen.
- Moeder van je vader of moeder. *Mijn oma bakt de lekkerste appeltaart.*
- Oudere vrouw in het algemeen (informeel). *Een lief omaatje stak over.*
- Stijl of voorwerp (in samenstellingen). *Hij fietst op een omafiets.*
Vormen en regionale varianten
| Kenmerk | Vorm | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | de oma | De oma kookt. |
| Meervoud | oma's | Alle oma's komen. |
| Verkleinwoord | omaatje | Een lief omaatje. |
| Vlaams | bomma | Bomma is jarig. |
| Formeel | grootmoeder | Mijn grootmoeder is tachtig. |
Oma in een zin
- Mijn oma woont drie straten verderop.Neutraal; kleine letter bij gewoon gebruik.
- Oma, kom je ook naar de verjaardag?Als aanspreking schrijf je Oma met hoofdletter.
- Ze fietste op haar omafiets naar het station.Verwijzing naar de rechtopzittende Nederlandse stadsfiets.
De omafiets en Vlaamse varianten
De omafiets is een bekende Nederlandse stadsfiets met een lage instap en een rechte zithouding. Zo'n fiets is typisch voor de Nederlandse straat. In Vlaanderen hoor je naast oma vaker *bomma*, en voor opa *bompa*. Het mannelijke tegenhangertje is de opa. Beide woorden zijn korte kindervormen van grootmoeder en grootvader. Ze horen bij de familie rond mama en moeder, die eveneens een korte vorm hebben.
Waarom schrijf je oma's met apostrof?
Omdat je zonder apostrof ‘omas’ zou lezen met een korte a; de apostrof houdt de a lang.
Hoe zeggen Vlamingen oma?
Vaak bomma, al wordt ook oma overal begrepen.