Zak: van kleding tot examen, een woord om in te kruipen
Een zak is een tas of omhulsel van zacht materiaal, een ingenaaide ruimte in kleding, of de vorm van het werkwoord zakken. Het meervoud is zakken.
Een zak is een zachte tas of omhulling voor aardappelen, meel of kleingeld. Wie 'de zak krijgt', wordt ontslagen of aan de kant gezet, alsof zijn spullen in een zak worden gestopt en hij wordt weggestuurd. De zak is ook het vak in je kleding en de stam van het werkwoord *zakken*.
- Tas of omhulsel van papier, stof of plastic. *Een zak chips.*
- Ingenaaid vak in kleding. *Hij stopte zijn handen in zijn broekzak.*
- Scheldwoord (onbeleefd). *Wat een zak!*
- Werkwoordsvorm van zakken. *Ik zak voor mijn rijexamen.*
Vormen van zak
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | de zak | De zak is leeg. |
| Meervoud | zakken | Drie zakken aardappelen. |
| Verkleinwoord | zakje | Een zakje thee. |
| Werkwoord | zakken | Zij zakt voor het examen. |
| Voltooid deelwoord | gezakt | Hij is gezakt. |
Zak in zinnen
- Mag ik een zak om de boodschappen in te doen?Alledaags; voor kleine zakken gebruik je het verkleinwoord zakje.
- Hij stak de sleutel in zijn zak.Hier is zak het kledingonderdeel.
- Zij is gezakt voor het examen.'Zakken voor' betekent niet slagen; het hulpwerkwoord is zijn.
Idioom: zak en as, een kat in de zak
- *In zak en as zitten*: diep rouwen of boete doen, een Bijbels beeld van een rouwgewaad van zakkenstof en as op het hoofd.
- *Een kat in de zak kopen*: iets kopen zonder het vooraf te kunnen zien, zoals de Engelsen een 'pig in a poke' kopen.
- *De zak krijgen*: ontslagen worden of aan de kant worden gezet.
- *Iets in zijn zak steken*: iets achterhouden of onrechtmatig houden.
- Let op: samenstellingen als *klootzak* zijn plat en kunnen als scheldwoord kwetsen.
Is zak als scheldwoord zwaar?
Op zichzelf matig; samenstellingen zijn zwaarder. Gebruik het niet in formele situaties.
Wat is het verschil tussen een zak en een tas?
Een zak is zacht en vaak wegwerpbaar, een tas heeft meestal handvatten en is stevig, maar de grens is vloeiend.