IJs: bevroren water en een heerlijke traktatie
IJs is bevroren water, maar ook het bevroren zoete gerecht dat je op een warme dag eet. Het woord begint met de digraaf ij.
Het woord ijs is een beetje koud en een beetje zoet. Wie 'het ijs breekt', maakt een eerste, vaak ongemakkelijke stap in een gesprek, net als iemand die als eerste het bevroren water betreedt. In de winter betekent ijs schaatsen, in de zomer is het een ijsje van de ijscoman. Let op de spelling: de digraaf *ij* krijgt aan het begin van een zin een hoofdletter, dus IJs.
- Bevroren water. *Het ijs is dik genoeg om op te schaatsen.*
- Bevroren zoet gerecht. *Wil je een ijsje?*
- In figuurlijke betekenis. *Het ijs was gebroken.*
Vormen van ijs
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | het ijs | Het ijs is glad. |
| Verkleinwoord | ijsje | Een ijsje halen. |
| Meervoud | ijsjes | Drie ijsjes. |
| Samenstelling | ijskoud | Ook: ijsbaan, ijskap. |
| Samenstelling | ijsklontje | IJs in je drankje. |
IJs in zinnen
- IJs en weder dienende gaat de tocht door.Vaste uitdrukking uit de schaatswereld.
- Hij begaf zich op glad ijs.Een riskante onderneming starten.
- IJs is lekker bij warm weer.Let op IJ als zinsbegin.
IJs en de Elfstedentocht
In Nederland hoort ijs bij de ijskast en bij de schaatstraditie. De Elfstedentocht in Friesland, een tocht van circa 200 kilometer, werd voor het laatst verreden op 4 januari 1997. De tocht kan alleen doorgaan als het ijs overal dik genoeg is. In Vlaanderen hoor je voor het bevroren gerecht vaak 'roomijs' of 'ijsje', net als in Nederland.
Wat is een ijsje?
Een bolletje of kegel bevroren roomijs.
Waarom IJs met hoofdletters?
Omdat ij als één letter geldt: in het Nederlands schrijf je IJ.