Moe: waarom zeg je moede en moe?
Moe betekent dat je energie op is en rust nodig hebt. Je kunt moe zijn van werk, van reizen of van iets wat je zat bent.
Wie moe is, heeft zijn energie opgebruikt. Moe maar voldaan is misschien wel de mooiste vorm van moe zijn. Het woord wordt zowel lichamelijk als figuurlijk gebruikt.
- Uitgeput of slaperig. *Ik ben moe na de reis.*
- Zat of verveeld. *Ik ben het gezeur moe.*
Vormen
| Vorm | Gebruik | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Basisvorm | moe | Hij is moe. |
| Verbogen | moede | De moede reiziger. |
| Vergrotende trap | vermoeider | Zij is vermoeider dan gisteren. |
| Overtreffende trap | het vermoeidst | Hij was het vermoeidst na de wedstrijd. |
| Samenstelling | doodmoe | Doodmoe viel ik in slaap. |
Moe in een zin
- Ik ben echt moe van de hele dag.Neutraal; moe zijn van betekent door iets uitgeput zijn.
- Ze was het gezeur eindelijk moe.Moe zijn van iets betekent er genoeg van hebben.
- Moe maar voldaan kwamen de wandelaars aan.Vaste uitdrukking; hier is moe positief.
Moe en moede
De oude vorm was *moede*, met een d die later in de uitspraak wegviel. Dat verklaart waarom je in schrijftaal nog wel ‘moede’ ziet: een moede reiziger is hetzelfde als een vermoeide reiziger. Het is verwant met het Duitse müde. Wie moe is, heeft vaak moeite om door te zetten. Het tegenovergestelde is vol kracht zijn.
Is moe zijn hetzelfde als slaap hebben?
Niet helemaal. Je kunt moe zijn zonder slaperig te zijn, bijvoorbeeld door werk.
Wat is de vergrotende trap van moe?
Meestal gebruik je vermoeider, want dat klinkt natuurlijker dan een vergroting van moe zelf.