Maatje: van vriendelijk koosnaampje tot jonge haring
Een maatje is een vriendje of kameraad, of een vrijwilliger die iemand ondersteunt. Het woord is een verkleinwoord van maat.
Een maatje is een goede kameraad. Het woord is een verkleinwoord van maat, maar heeft zich ontwikkeld tot een eigen betekenis: iemand die naast je staat.
- Vriend of kameraad. *Mijn maatje en ik gaan morgen vissen.*
- Vrijwilliger die iemand begeleidt. *Het maatje bezoekt wekelijks een oudere buurman.*
- Maatje haring. *Hollandse nieuwe is een jonge haring, een maatjesharing.*
- Kleine maat. *De jas is een maatje te klein.*
Vormen
| Kenmerk | Vorm | Toelichting |
|---|---|---|
| Lidwoord | het maatje | onzijdig |
| Meervoud | maatjes | – |
| Basiswoord | maat | de maat, de maten |
| Samenstellingen | maatjesharing | ook schoolmaatje |
| Aanspreek | maatje | informeel: ‘hé maatje!’ |
Maatje in zinnen
- Zij zit al jaren in dezelfde klas met haar maatje.Informeel; vriendschappelijk.
- Een maatje van het project belt haar elke week.Sociaal werk in Nederland en België.
- Deze broek is een maatje te groot.Maat; heeft niets met vriendschap te maken.
Maatje, maat en makker
In het dagelijks Nederlands zijn *maat*, *maatje* en *makker* bijna uitwisselbaar. Een maatje klinkt vertrouwelijker en kleiner, een *makker* is wat ouderwets of jolig, en *maat* is vooral kameraad onder mannen of een lid van een team (*scheepsmaat*, *teamgenoot*). Het verkleinwoord *maatje* wordt ook zorgzaam gebruikt: bij vrijwilligersprojecten is een maatje iemand die naast je loopt.
Is een maatje hetzelfde als een vriend?
Niet helemaal: een maatje is vaak informeler of beperkt tot een activiteit, zoals een sportmaatje.
Wat is een maatjesharing?
Een jonge, gezouten haring, vooral bekend uit de Hollandse nieuwe.