Fiasco: waarom een mislukking soms een fles heet
Een fiasco is een jammerlijke mislukking, vooral van iets wat groots of zorgvuldig gepland was.
Een fiasco is een volledige mislukking. Het Italiaanse *fiasco* betekent letterlijk 'fles', en 'far fiasco' was 'falen'. Hoe dat verband precies ontstond, weten taalkundigen niet zeker.
- Jammerlijke mislukking. *Het concert werd een fiasco.*
- Ontgoocheling door tegenvallende afloop. *De lancering was een totaal fiasco.*
- Italiaanse fles. *Een fiasco chianti.*
Vormen
| Kenmerk | Vorm | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | het | het fiasco |
| Meervoud | fiasco's | twee fiasco's |
| Synoniem | blamage | een publieke blamage |
| Vaste combinatie | eindigen in een fiasco | de avond eindigde in een fiasco |
| Synoniem | debacle | een financieel debacle |
Fiasco in een zin
- De verkiezingen liepen uit op een fiasco.Journalistiek en formeel.
- Het kinderfeestje werd een complete fiasco.Let op: het is 'het fiasco', niet 'de fiasco'.
- Dat plan is vorige maand al een fiasco gebleken.Let op de vaste combinatie: iets blijkt een fiasco.
Het verhaal achter de fles
Over de herkomst bestaan twee verhalen. Volgens het eerste maakten Venetiaanse glasblazers van een mislukt voorwerp een gewone fles, dus een fiasco. Taalkundigen zien dat echter als volksetymologie. Zeker is dat het woord in de negentiende eeuw via het Frans in onze taal terechtkwam, vooral voor een mislukte voorstelling of onderneming. Het tegenovergestelde van een fiasco is een succes. Een kleiner foutje noem je een fout; alleen echt kapotte plannen verdienen de naam fiasco.
Is fiasco 'de' of 'het'?
Het fiasco. Het meervoud is fiasco's.
Wat is het verschil met debacle?
Een debacle is vaak een catastrofale nederlaag, een fiasco een mislukking van iets wat goed had moeten gaan.