Een ballonnetje oplaten: de ballon als beeldspraak
Een ballon is een opgeblazen zak van rubber of een grote luchtballon waarmee je kunt vliegen. Een ballonnetje oplaten betekent iets aftasten.
Een ballon is een holle zak die met lucht of gas wordt gevuld. Een ballonnetje oplaten betekent een idee voorzichtig lanceren om te zien hoe men erop reageert. De uitdrukking komt van meteorologen, die kleine ballonnen oplieten om de wind te meten, en is via het Frans (*ballon d'essai*) in het Nederlands terechtgekomen. Politici gebruiken haar vaak.
- Opblaasbare zak. *De kinderen blazen ballonnen op.*
- Luchtballon. *Een ballonvaart over de polders.*
- Beeldspraak. *Hij liet een ballonnetje op.*
Vormen
| Vorm | Voorbeeld | Opmerking |
|---|---|---|
| de ballon | een rode ballon | de-woord |
| de ballonnen | veel ballonnen | meervoud |
| het ballonnetje | een ballonnetje | verkleinwoord |
| heteluchtballon | een heteluchtballon | samenstelling |
| ballonvaart | een ballonvaart | tocht |
Ballon in een zin
- De ballon knapte met een harde klap.Letterlijk.
- De minister liet een ballonnetje op over de belasting.Figuurlijk, politiek.
- In 1783 steeg in Frankrijk de eerste ballon met mensen op.Historisch.
Van Montgolfier tot feestversiering
Het woord komt uit het Frans *ballon*, dat teruggaat op het Italiaanse *pallone*, 'grote bal'. In 1783 stegen de gebroeders Montgolfier met een luchtballon op in Frankrijk; dat was het begin van de luchtvaart. Een bal is rond en vol; een ballon is rond en leeg, gevuld met lucht of gas. Latere ballonnen werden ook met waterstof gevuld, wat gevaarlijker was. Ook de kleine ballonnen op kinderfeestjes zijn een directe afstammeling.
Waar komt een ballonnetje oplaten vandaan?
Uit de weerkunde: kleine ballonnen toonden de windrichting.
Is een ballon hetzelfde als een bal?
Nee: een bal is meestal massief of stevig, een ballon is dun en leeg.