Wizja: sen na jawie czy plan na przyszłość?
Wizja to coś widzianego wyobraźnią lub w stanie niezwykłym, a także koncepcja przyszłości. W technice oznacza obraz w telewizji.
Wizja łączy zjawisko religijne, biznesowy plan i telewizyjną technikę. Gdy firma ogłasza „wizję rozwoju”, mówi o tym, jak chce wyglądać za kilka lat, a nie o tym, co już istnieje. Słowo pochodzi z łaciny, od *visio*, czyli „widzenie”.
- Zjawisko mistyczne. *Święta miała wizje.*
- Obraz wyobraźni. *Miał wizję nowego miasta.*
- Plan na przyszłość. *Wizja rozwoju firmy.*
- Obraz telewizyjny. *Tylko fonia, bez wizji.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | wizja | wizje |
| Dopełniacz | wizji | wizji |
| Celownik | wizji | wizjom |
| Biernik | wizję | wizje |
| Narzędnik | wizją | wizjami |
| Miejscownik | wizji | wizjach |
Przykłady
- Przedstawił wizję przyszłości dzielnicy.Typowa kolokacja: „przedstawić wizję”.
- Sen był tak realny, że brzmiał jak wizja.Opis literacki.
- Nie podoba mi się ta wizja.Potocznie: nie lubię takiego scenariusza.
Wizja i inne wyrazy
- Wizjoner to osoba z odważnymi pomysłami; słowo bywa też ironiczne.
- Wizyta i wizja mają wspólny łaciński korzeń *vis-*, związany z patrzeniem.
- W kontekście obrazu liczy się widok, w kontekście planu wizja.
- Wizja lokalna to oględziny miejsca zdarzenia, np. przez sąd lub komisję.
Termin „wizja” funkcjonuje też w przemyśle filmowym i telewizyjnym. Reżyser mówi o swojej wizji dzieła, kierownik produkcji o wizji w sensie obrazu, a operator o ustawieniu kadru. Mimo zróżnicowania znaczeń każdorazowo chodzi o coś, co istnieje najpierw w umyśle.
W kulturze słowo często łączy się z mistycyzmem. Wizje świętych i proroków opisywano w średniowiecznych tekstach, a pojęcie weszło też do psychologii. Dziś częściej słyszymy je w kontekście biznesu i polityki, gdzie wizja bywa elementem strategii. Warto jednak odróżniać wizję od halucynacji, która ma charakter chorobowy.
Czym wizja różni się od marzenia?
Wizja jest zwykle bardziej konkretna i zakłada plan, marzenie bywa luźniejsze.
Czy „wizja” może być negatywna?
Tak: „czarna wizja przyszłości” opisuje pesymistyczny scenariusz.