Wampir: skąd się wziął i czym różni się od upiora?
Wampir to w wierzeniach ludowych i literaturze nieumarły, który żywi się krwią żywych. W przenośni mówi się tak o kimś, kto wykorzystuje innych i wysysa z nich siły.
Wampir to postać, która przeszła drogę od wiejskich legend do kina i powieści grozy. W dawnych wierzeniach słowiańskich funkcjonował upiór, a samo słowo „wampir” przyszło do Polski z Zachodu. Dziś używamy go zarówno serio, jak i żartobliwie.
- Nieumarły pijący krew. *Wampir wychodzi z trumny o zmroku.* W filmach to klasyczny potwór.
- Przenośnie: wyzyskiwacz. *Ten szef to prawdziwy wampir, ciągnie z ludzi ostatnie siły.*
- Wampir energetyczny (potocznie). *Po rozmowie z nim czuję się wyczerpana, to wampir energetyczny.*
- Nietoperz wampir (zoologia). *Nietoperze wampiry żyją w Ameryce i żywią się krwią zwierząt.*
Odmiana rzeczownika wampir
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | wampir | wampiry |
| Dopełniacz | wampira | wampirów |
| Celownik | wampirowi | wampirom |
| Biernik | wampira | wampiry |
| Narzędnik | wampirem | wampirami |
| Miejscownik | wampirze | wampirach |
Wampir w zdaniu
- Wampir z powieści Brama Stokera nazywał się Dracula.Rzeczownik rodzaju męskiego; w bierniku: widzę wampira.
- Nie bądź wampirem, pozwól mi się wyspać!Potoczne, żartobliwe użycie spotykane w rozmowach codziennych.
- Babcia opowiadała o wampirze, który mieszkał w zamku.W miejscowniku r przechodzi w rz: o wampirze.
Wampir a upiór
- Upiór to rodzime, prasłowiańskie określenie zmarłego, który wraca z grobu.
- Wampir trafił do języków europejskich w XVIII wieku, z serbskiego *vampir*, zwykle przez niemiecki lub francuski.
- Powieść *Dracula* Brama Stokera z 1897 roku ukształtowała obraz wampira, jaki znamy z kina.
- Mickiewicz napisał balladę „Upiór”, nie „Wampir”, bo w polskiej tradycji ludowej to słowo było bliższe.
Czy wampir to to samo co upiór?
Nie do końca. Upiór jest rodzimym słowem z wierzeń ludowych, wampir to późniejsze zapożyczenie, dziś jednak oba często traktuje się jak bliskoznaczne.
Jak brzmi forma żeńska?
Wampirzyca. Jest to rzadkie słowo, spotykane głównie w literaturze i filmie fantasy.