Reakcja: odpowiedź organizmu, chemii i tłumu
Reakcja to odpowiedź na bodziec, wydarzenie lub czyjeś zachowanie. W chemii to przemiana jednych substancji w inne.
Reakcja pojawia się wtedy, gdy coś na nas działa. Wyraz pochodzi z łaciny, z przedrostka *re-* („z powrotem”) i rdzenia *agere*, czyli „działać”: reakcja to działanie w odpowiedzi. Dlatego używamy go zarówno w fizjologii, jak i w polityce.
- Odpowiedź na bodziec. *Reakcja organizmu była natychmiastowa.*
- Zachowanie wobec wydarzenia. *Reakcja tłumu zaskoczyła organizatorów.*
- Przemiana chemiczna. *Reakcja kwasu z zasadą daje sól.*
- Odruch niepożądany. *Alergiczna reakcja pojawiła się po godzinie.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | reakcja | reakcje |
| Dopełniacz | reakcji | reakcji |
| Celownik | reakcji | reakcjom |
| Biernik | reakcję | reakcje |
| Narzędnik | reakcją | reakcjami |
| Miejscownik | o reakcji | o reakcjach |
Reakcja w zdaniu
- Jego reakcja na krytykę była spokojna.Wyrażenie „reakcja na” + biernik.
- Czekam na reakcję szefa.Biernik żeński: reakcję.
- Reakcje chemiczne zachodzą w probówce.Przymiotnik zgodny w liczbie mnogiej.
Reakcja i pokrewne słowa
Przymiotnik reakcyjny ma w polszczyźnie dwa sensy: oznacza coś związanego z reakcją (*proces reakcyjny*) albo, w tekstach historycznych i politycznych, sprzeciwiający się zmianom (*poglądy reakcyjne*). Dla odmiany *reakcjonista* to zwolennik zachowania dawnego porządku. W chemii mówimy o *reakcji egzotermicznej* (z wydzieleniem ciepła) i *endotermicznej* (z pochłonięciem). Zwróć uwagę na pisownię: dopełniacz liczby pojedynczej i dopełniacz liczby mnogiej brzmią tak samo, *reakcji*, a rozróżnia je dopiero kontekst. Podobne rzeczowniki to akcja, z którą reakcja tworzy parę znaczeniową, oraz wynik, jako rezultat zdarzenia.
Czy „reakcja” i „odpowiedź” to to samo?
Reakcja jest szersza, bo może być odruchem lub zachowaniem, a odpowiedź zwykle wyrażamy słowami.
Co to jest reakcja łańcuchowa?
Proces, w którym skutek jednej przemiany wywołuje kolejne, na przykład w fizyce jądrowej.