Rada: porada, ciało doradcze i czyjaś „rada” w znaczeniu „zadowolona”
Rada to wskazówka, jak postąpić, albo grono osób podejmujących decyzje, np. rada miasta, rada nadzorcza. Jako przymiotnik „rad” oznacza „zadowolony”.
Rada w polszczyźnie bywa podpowiedzią, a bywa instytucją. Dobra rada kosztuje mało, a bywa warta więcej niż cała instrukcja obsługi. W drugim sensie rada to zespół ludzi, który coś postanawia lub doradza.
- Porada. *Posłuchaj mojej rady i zrób przerwę.*
- Organ kolegialny. *Rada miejska zatwierdziła budżet.*
- Zwroty. *Nie ma rady, trzeba jechać.*
- Przymiotnik „rad”, r. żeński. *Rada jestem z twojej wizyty.* (podniośle)
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | rada | rady |
| Dopełniacz | rady | rad |
| Celownik | radzie | radom |
| Narzędnik | radą | radami |
| Miejscownik | radzie | radach |
Rada w zdaniu
- Dam sobie radę sama.„Dać sobie radę” to poradzić sobie; rzeczownik w bierniku: radę.
- Rada nadzorcza odbyła posiedzenie.W nazwach organów rzeczownik „rada” pisze się małą literą, jeśli nie jest częścią nazwy własnej.
- Rad jestem, że wpadłeś.Archaiczny przymiotnik „rad”, żeńska forma „rada”, występuje dziś głównie w tekstach podniosłych.
Dwie rady, które łatwo pomylić
W zasadzie istnieją dwa słowa: rzeczownik *rada* (porada, ciało doradcze) oraz przymiotnik *rad* (zadowolony). Ten drugi ma pokrewną rodzinę wyrazów, choćby radość. Dopełniacz liczby mnogiej „rad” brzmi tak samo jak nazwa dawnej jednostki dawki promieniowania i jak przymiotnik „rad”. Pokrewne jest też pojęcie komitet, które opisuje podobny organ, ale zwykle wybierany do konkretnego zadania.
Czy „rada” i „porada” znaczą to samo?
Prawie. Porada to konkretna wskazówka, rada może oznaczać również organ, np. rada pedagogiczna.
Jak odmienić „rada” w celowniku?
„Radzie”, np. „dziękuję radzie za zaufanie”. Pamiętaj o zmianie d → dz.