Podczas: razem, a nie „pod czas”
Podczas to przyimek wskazujący, że coś dzieje się w trakcie innej czynności lub zdarzenia; łączy się z dopełniaczem, np. podczas lekcji.
Podczas to maleńki wyraz, który wymaga wielkiej uwagi pisowni. Zawsze piszemy go łącznie, choć brzmi jak dwa słowa: „pod czas”, a tak nie wolno. Wynika to z historii: połączenie przyimka z rzeczownikiem dawno stało się przyimkiem.
- Przyimek z dopełniaczem. *Podczas burzy wyłączyli prąd.*
- Spójnik „podczas gdy”. *Ona czytała, podczas gdy on gotował.*
- Przeciwstawienie. *Ja pracuję, podczas gdy ty odpoczywasz.*
Odmiana
| Konstrukcja | Przykład | Uwaga |
|---|---|---|
| podczas + dopełniacz | podczas lekcji | najczęstszy zapis |
| podczas gdy | podczas gdy czytam | spójnik |
| w czasie | w czasie lekcji | synonim |
| w trakcie | w trakcie lekcji | synonim |
| przez | przez godzinę | inne znaczenie |
Podczas w zdaniu
- Podczas wakacji odwiedziliśmy kilka miast.Przyimek wymaga dopełniacza.
- Zasnął podczas filmu.Czynność przerywająca inną.
- Podczas gdy inni tańczyli, on siedział przy stole.Spójnik z przeciwstawieniem.
Podczas czy w czasie?
Przyimek podczas wywodzi się z połączenia *pod czas*, które dawniej oznaczało dokładnie to samo, co dziś. Zrost nastąpił, bo zestawienie było tak częste, że zaczęło pełnić jedną funkcję. Dlatego dziś mamy jedno słowo: pisownia rozdzielna jest błędem. Z tym przyimkiem łączymy zawsze dopełniacz: podczas spotkania, podczas jazdy, podczas burzy. Wolno go zastąpić wyrażeniami w trakcie lub w czasie, co poprawia styl, gdy w jednym zdaniu pojawia się zbyt wiele powtórzeń. W szerszym ujęciu przyimek ten łączy się z rzeczownikami takimi jak czas i chwila.
Jak pisać: podczas czy pod czas?
Łącznie: podczas. Zapis rozdzielny jest błędem, chyba że chodzi o dosłowne „pod czas”, czego prawie nigdy nie ma.
Z jakim przypadkiem łączy się podczas?
Z dopełniaczem: podczas lekcji, podczas burzy, podczas wakacji. Spójnik podczas gdy łączy się natomiast z całym zdaniem.