Piekło: znaczenie, odmiana i przenośnie
Piekło to w tradycji religijnej miejsce kary po śmierci, a w mowie potocznej każda sytuacja pełna cierpienia, hałasu lub chaosu.
Piekło to w tradycji chrześcijańskiej miejsce wiecznego potępienia, ale w codziennej polszczyźnie częściej oznacza po prostu coś nie do zniesienia. Gdy ktoś mówi, że w pracy miał piekło, nie opisuje życia pozagrobowego, tylko wyjątkowo ciężki dzień. Jego przeciwieństwem jest niebo.
- Miejsce kary po śmierci. *Dante opisał w „Boskiej komedii” dziewięć kręgów piekła.*
- Sytuacja pełna cierpienia lub chaosu. *Pierwszy tydzień w nowej firmie to było piekło.*
- Wzmocnienie w przymiotniku „piekielny”. *Piekielnie trudne zadanie.*
Odmiana rzeczownika
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | piekło | piekła |
| Dopełniacz | piekła | piekieł |
| Celownik | piekłu | piekłom |
| Narzędnik | piekłem | piekłami |
| Miejscownik | piekle | piekłach |
Piekło w zdaniu
- Przez trzy tygodnie remontu mieszkanie było istnym piekłem.Przenośnia potoczna; po „być” zwykle stoi narzędnik.
- Dobrymi chęciami jest wybrukowane piekło.Przysłowie z przestawionym szykiem, stylistycznie podniosłe.
- Szef urządził nam w biurze piekło.Zwrot „urządzić komuś piekło” jest potoczny i oznacza uprzykrzanie życia.
Pułapka: piekło jako czasownik
- Piekło bywa też formą czasownika *piec*: *ciasto piekło się godzinę*, *słońce piekło w kark*. To forma rodzaju nijakiego czasu przeszłego, zupełnie inne słowo niż rzeczownik.
- Frazeologia: *piekło na ziemi*, *przejść przez piekło* oraz wyklęcie *idź do diabła*, w którym pojawia się diabeł.
- Pochodzenie: rzeczownik jest rodzimy, prasłowiański, związany z żarem i smołą. Rosyjskie *пекло* znaczy także „skwar”.
Czy piekło pisze się wielką literą?
Nie. To rzeczownik pospolity, więc piszemy go małą literą, także w kontekście religijnym, chyba że stoi na początku zdania.
Co oznacza „piekielnie”?
To przysłówek wzmacniający, potocznie znaczący „bardzo”, na przykład piekielnie dobry albo piekielnie drogi.