Piec: co to jest i czym różni się od czasownika „piec”?
Piec to urządzenie do ogrzewania pomieszczeń albo do wypalania i pieczenia, np. piec kaflowy lub piec chlebowy. Ten sam zapis ma też bezokolicznik czasownika „piec”.
Słowo piec ma dwa zupełnie osobne życia. Jako rzeczownik to urządzenie, w którym pali się ogień, jako czasownik – to, co robisz z ciastem w tym urządzeniu. Pisownia jest identyczna, o znaczeniu decyduje kontekst.
- Urządzenie grzewcze (rzeczownik). *Dziadek dołożył drewna do pieca kaflowego.*
- Urządzenie przemysłowe. *Stal powstaje w piecu hutniczym.*
- Obrabiać żarem (czasownik). *Babcia piecze chleb w niedzielę.*
- Odczuwać pieczenie (czasownik). *Oczy mnie pieką od dymu.*
Odmiana
| Forma | Rzeczownik (m) | Czasownik (niedokonany) |
|---|---|---|
| Mianownik / bezokolicznik | piec | piec |
| Dopełniacz / 1 os. lp. | pieca | piekę |
| Narzędnik / czas przeszły | piecem | piekł, piekła |
| Miejscownik / tryb rozkazujący | piecu | piecz |
| Mianownik lm. / 1 os. lm. | piece | pieczemy |
Piec w zdaniu
- Zimą w domu na wsi najcieplej jest przy piecu.Neutralnie; rzeczownik, miejscownik „przy piecu”.
- Upiekę ci szarlotkę na urodziny.Para aspektowa: piec (niedokonany) – upiec (dokonany).
- Musisz piec ciasto w 180 stopniach.Bezokolicznik; nie myl z liczebnikiem „pięć”.
Czy piec to to samo co pięć?
Nie, i warto to rozróżnić w piśmie. Pięć (liczba 5) ma samogłoskę nosową ę i inaczej się wymawia, a piec brzmi „pjec”. Poza tym słowo pochodzi od prasłowiańskiego *pekti*, od którego mamy też „pieczywo” i „pieczeń”. Znane przysłowie „piec dwie pieczenie przy jednym ogniu” oznacza załatwienie dwóch spraw naraz, a siedzenie „za piecem” – wygodne unikanie wysiłku. Po angielsku piec to *stove* lub *furnace*, ale też *oven*, więc nie szukaj jednego odpowiednika. Powiązane słowa: chleb i ciasto.
Czy piec to piekarnik?
Nie do końca. Piekarnik jest częścią kuchenki lub wolnostojącym urządzeniem do pieczenia, a piec ogrzewa dom lub służy do wypału.
Jak odmienia się czasownik piec?
Nieregularnie: piekę, pieczesz, piecze, pieką; w czasie przeszłym piekł, piekła, piekło.