Partia: polityczna, szachowa i towarowa
Partia to organizacja polityczna, jedna runda gry, porcja towaru albo fragment utworu muzycznego przeznaczony dla jednego wykonawcy.
Partia to wyraz o czterech różnych zastosowaniach, a wszystkie biorą się z łacińskiego *pars*, czyli „część”. Każde ze znaczeń odnosi się do wydzielonej części całości: ugrupowania, rozgrywki, ładunku albo roli. Najczęściej słyszymy o partii politycznej, ale równie dobrze może to być partia szachów lub partia towaru.
- Ugrupowanie polityczne. *Partia zdobyła cztery mandaty.*
- Runda gry. *Rozegrali partię szachów.*
- Porcja towaru. *Do magazynu przyjechała nowa partia ubrań.*
- Rola muzyczna. *Śpiewaczka wykonała partię Cio-Cio-San.*
- Kandydat na męża (starsze). *To dobra partia.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | partia | partie |
| Dopełniacz | partii | partii |
| Celownik | partii | partiom |
| Biernik | partię | partie |
| Narzędnik | partią | partiami |
| Miejscownik | partii | partiach |
Partia w zdaniu
- Partia ogłosiła nowy program wyborczy.Znaczenie polityczne.
- Wygrał partię w trzydziestu ruchach.Znaczenie szachowe.
- Ta partia towaru jest uszkodzona.Znaczenie handlowe, logistyczne.
Partia i podwójne i
Rzeczownik odmienia się tak jak „opinia”: w dopełniaczu, celowniku i miejscowniku piszemy partii (z dwoma i). Dawniej „dobra partia” znaczyła korzystną możliwość zamążpójścia, a dziś brzmi żartobliwie. Powiązane wyrazy: „partyjny”, „partyzant”, „partycypacja”. W muzyce partia to nuty przypisane jednemu głosowi lub instrumentowi, a w sporcie — pojedyncze rozdanie lub seria.
W polityce partie dzielą się na rządzące i opozycyjne, a w systemie jednopartyjnym istnieje tylko jedna. W grach liczy się nie tylko wynik partii, lecz także jej rytm: w szachach partia może trwać od kilku minut do wielu godzin.
Najczęstsze pytania
Czy „partia” zawsze oznacza politykę?
Nie. Używa się jej też w grach, handlu i muzyce.
Jak pisać dopełniacz: „partii” czy „partji”?
Zawsze „partii”, bo w polskiej ortografii końcówka to -ii.