Komórka: telefon, cela i najmniejsza jednostka życia
Komórka to mała część czegoś: najmniejsza jednostka organizmu, pomieszczenie gospodarcze albo, potocznie, telefon komórkowy.
Biolog mówi o komórce roślinnej, sąsiad o komórce na narzędzia, a nastolatek o komórce w kieszeni. Wszystkie te znaczenia łączy pomysł małej, zamkniętej przestrzeni, bo słowo to wywodzi się od „komora”. Zdrobnienie przez wieki wyszło daleko poza pierwotny sens.
- Najmniejsza jednostka organizmu. *Komórka nerwowa.*
- Małe pomieszczenie. *Rowery stoją w komórce.*
- Telefon komórkowy (potocznie). *Zadzwoń na komórkę.*
- Jednostka organizacyjna. *Komórka do spraw kadr.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | komórka | komórki |
| Dopełniacz | komórki | komórek |
| Celownik | komórce | komórkom |
| Biernik | komórkę | komórki |
| Narzędnik | komórką | komórkami |
| Miejscownik | komórce | komórkach |
Przykłady użycia
- Zostawiłem komórkę w samochodzie.Potocznie, znaczenie telefonu.
- Rakowe komórki dzielą się szybciej.Język naukowy, medycyna.
- Dziadek trzyma w komórce stare narzędzia.Znaczenie pomieszczenia, miejscownik.
Pisownia ó w komórce
Pisownia ó wynika tu z wymiany: w pokrewnym słowie *komora* i w formach *komorze*, *komorowy* pojawia się o. Dzięki temu łatwo sprawdzisz, że w *komórce* piszemy ó, bo ó wymienia się na o. W odmianie jest ciekawostka: w dopełniaczu liczby mnogiej mówimy *komórek*, a nie „komórków”. W znaczeniu telefonu słowo jest skrótem od frazy *telefon komórkowy*, który działa w sieci złożonej z komórek zasięgu. Warto wiedzieć, że w mowie oficjalnej częściej usłyszysz dziś słowo telefon, a w rozmowie codziennej *komórka*.
Dlaczego raz jest ó, a raz o?
To wymiana ó : o wynikająca z odmiany: komórka, ale w komórce i komórek.
Czy „komórka” to nazwa oficjalna telefonu?
Nie, to nazwa potoczna. W dokumentach używa się określenia telefon komórkowy.