Ekran: od srebrnego płótna do dotykowej szybki
Ekran to płaska powierzchnia, na której wyświetla się obraz, na przykład w kinie, w telewizorze lub w telefonie. Znaczy też przegrodę osłaniającą coś przed promieniowaniem lub wzrokiem.
Ekran otacza nas dziś wszędzie. Francuskie *écran* oznaczało pierwotnie osłonę przed ogniem i światłem, dopiero później przeniosło się na kino i komputery.
- Powierzchnia z obrazem. *Ekran telefonu jest pęknięty.*
- Kino: srebrny ekran. *Film trafi na ekrany w piątek.*
- Osłona, zasłona. *Ekran ochronny chroni przed promieniowaniem.*
- Widok na urządzeniu. *Ekran logowania wymaga hasła.*
Odmiana
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | ekran | ekrany |
| Dopełniacz | ekranu | ekranów |
| Celownik | ekranowi | ekranom |
| Narzędnik | ekranem | ekranami |
| Miejscownik | ekranie | ekranach |
Przykłady użycia
- Patrz na ekran, a nie na klawiaturę.Rada dla uczących się pisania.
- Książka doczekała się ekranizacji.Rzeczownik „ekranizacja” oznacza przeniesienie utworu na film.
- Na ekranie pojawił się komunikat o błędzie.Typowe użycie w technologii, miejscownik.
Ekran i jego rodzina
Od rzeczownika pochodzą ekranizacja (przeniesienie powieści na film), ekranizować i ekranowy (np. adaptacja ekranowa). W informatyce mówi się o ekranie dotykowym (por. dotyk), w kinie o srebrnym ekranie, czyli świecie filmu. Czas spędzany przed urządzeniami nazywa się czasem ekranowym, a nadmiar często budzi troskę rodziców. Warto też sięgnąć po kino jako pokrewne miejsce, gdzie ekran jest największy.
Czasownik ekranować oznacza osłaniać przed polem elektromagnetycznym, a ekran projekcyjny to biała płachta, na którą rzutnik wyświetla obraz. W szkołach i salach konferencyjnych jest to stały element wyposażenia.
W pracy biurowej ekran bywa kluczowy: lekarze zalecają przerwy co godzinę, żeby odpocząć wzrokowi.
Czy „ekran” i „monitor” to to samo?
Nie. Monitor to urządzenie, a ekran jest jego powierzchnią, na której widzisz obraz.
Co znaczy „ekranizacja”?
To adaptacja książki, komiksu lub gry w formie filmu bądź serialu, na przykład „Wiedźmina”.