Dostęp: możliwość dojścia, wejścia lub skorzystania z czegoś
Dostęp to możliwość dotarcia do miejsca, informacji lub usługi albo prawo korzystania z nich. Najczęściej mówimy o dostępie do internetu, kont i danych.
Dostęp to słowo o ogromnej częstotliwości w tekstach o technologii i prawie. Pochodzi od tego samego pnia co dostąpić i stąpać, więc jego pierwotny obraz to droga, którą ktoś może przejść. Dziś używamy go w sprawach cyfrowych, ale także w opisach budynków, szlaków i usług, a w prawie mówi się o dostępie do akt, informacji i sądu.
- Możliwość dotarcia do miejsca. *Dostęp do pokoju ma tylko personel.*
- Prawo do korzystania. *Dostęp do konta wymaga hasła.*
- Dostępność usługi. *Szybki dostęp do lekarza jest ważny.*
- Informacja publiczna. *Prawo dostępu do informacji publicznej gwarantuje ustawa.*
Odmiana (rodzaj męskorzeczowy)
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | dostęp | dostępy |
| Dopełniacz | dostępu | dostępów |
| Celownik | dostępowi | dostępom |
| Narzędnik | dostępem | dostępami |
| Miejscownik | dostępie | dostępach |
| Wołacz | dostępie! | dostępy! |
Przykłady użycia
- Mam dostęp do internetu w całym mieszkaniu.Najczęstszy kontekst: łącze i sieć; zobacz [sieć](/dictionary/siec).
- Zablokowano mi dostęp do konta.Typowy komunikat techniczny.
- W budynku zapewniono dostęp dla osób na wózkach.Dostępność architektoniczna.
Pochodne i pisownia
- Dostępny / niedostępny – przymiotniki; przeczenie piszemy łącznie: *niedostępny*, a nie *nie dostępny*.
- Dostępność – cecha tego, co jest dostępne.
- Uzyskać dostęp, mieć dostęp, odmówić dostępu – typowe połączenia.
- Dostęp do konta zwykle chroni hasło; gdy je zgubisz, tracisz dostęp, mimo że konto istnieje.
- Wyrażenie. *Mieć dostęp do ucha szefa* oznacza być bliskim doradcą, który ma jego zaufanie.
Czy dostęp ma liczbę mnogą?
Tak, choć rzadko: dostępy to na przykład osobne poziomy uprawnień w systemie.
Czy dostęp to to samo co dojście?
Bliskie, ale dostęp ma wymiar formalny: prawo albo zgoda, a dojście to samo fizyczne przejście.
Jak powiedzieć o zakazie wejścia?
Mówimy, że ktoś nie ma dostępu albo że dostęp jest zabroniony.