Chirurg: lekarz, który leczy zabiegiem
Chirurg to lekarz specjalizujący się w leczeniu chorób i urazów za pomocą zabiegów operacyjnych, wykonywanych na sali operacyjnej lub w gabinecie zabiegowym.
Chirurg to specjalista, który leczy ciało nożem, igłą i precyzyjnymi narzędziami. Greckie „cheirourgós” znaczy „pracujący ręką”, więc nazwa zawodu mówi dosłownie o rzemiośle dłoni, a nie o lekarstwach. W szpitalu współpracuje z lekarzem rodzinnym, anestezjologiem i pielęgniarkami.
- Lekarz operujący. *Chirurg usunął pacjentowi wyrostek robaczkowy.*
- Specjalista konkretnej dziedziny. *Chirurg plastyczny odtworzył rękę po wypadku.*
- Przenośnie: ktoś, kto działa precyzyjnie i bez sentymentów. *Dyrektor jak chirurg wycinał zbędne wydatki.*
Odmiana rzeczownika
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| Mianownik | chirurg | chirurdzy |
| Dopełniacz | chirurga | chirurgów |
| Celownik | chirurgowi | chirurgom |
| Biernik | chirurga | chirurgów |
| Narzędnik | chirurgiem | chirurgami |
| Wołacz | chirurgu! | chirurdzy! |
Chirurg w zdaniu
- Chirurg przez sześć godzin operował pacjenta.Rzeczownik męskoosobowy, czasownik w rodzaju męskim.
- Pani doktor jest chirurgiem dziecięcym.Forma męska bywa używana także o kobiecie: „pani chirurg”.
- Chirurdzy zakończyli zabieg o świcie.Liczba mnoga z alternacją g/dz.
Pochodzenie i pułapki
- Etymologia: greckie *cheir* („ręka”) i *ergon* („praca”); tak samo powstał angielski *surgeon*, z francuskiego *cirurgien*.
- Pisownia: zawsze „ch”, nigdy „h”: *chirurg*, *chirurgia*, *chirurgiczny*.
- Alternacja: *g* przechodzi w *dz* w mianowniku liczby mnogiej: *chirurg – chirurdzy*; tak samo *pedagog – pedagodzy*.
- Zwroty: *chirurg szczękowy*, *chirurg naczyniowy*, *szwy chirurgiczne*, *precyzja chirurga*.
Czy chirurg to to samo co lekarz?
Każdy chirurg jest lekarzem, ale nie każdy lekarz jest chirurgiem. Chirurg wykonuje zabiegi, a lekarz rodzinny zwykle leczy zachowawczo.
Jaka jest forma żeńska słowa chirurg?
Najczęściej mówi się „pani chirurg”. Forma „chirurżka” pojawia się rzadko i nie wszystkie słowniki ją notują.
Czym różni się chirurg od ortopedy?
Ortopeda to chirurg wyspecjalizowany w narządzie ruchu: kościach, stawach i więzadłach.