Zaak: winkel, rechtszaak of onderwerp?
Een zaak is een bedrijf of winkel, een juridische procedure, of een onderwerp waar het over gaat. Welke betekenis bedoeld wordt, hangt af van de context.
Het woord zaak heeft veel gezichten: een bakker heeft een zaak, een rechter behandelt een zaak en een voorzitter stuurt aan op de zaak zelf. Weinig Nederlandse woorden dekken zo veel verschillende situaties met zo weinig letters. Daarom is de context altijd doorslaggevend.
- Bedrijf of winkel. *Hij heeft een eigen zaak in de binnenstad.*
- Rechtszaak of procedure. *De zaak dient volgende week.*
- Onderwerp of aangelegenheid. *Dat is een zaak van de gemeente.*
- Ding of voorwerp (formeel). *Zaken die niemand opeist, gaan naar het verlorenvoorwerpenbureau.*
Vormen
| Vorm | Woord | Opmerking |
|---|---|---|
| Lidwoord | de zaak | de-woord |
| Meervoud | zaken | regelmatig, met klinkerwisseling in de spelling |
| Verkleinwoord | zaakje | vaak: 'een gezellig zaakje' |
| Samenstellingen | zaakwaarnemer, zaakvoerder | zaakvoerder is gebruikelijk in België |
| Verwant | zakelijk | bijvoeglijk naamwoord |
Zaak in een zin
- Hij bestiert een zaak in de binnenstad van Gent.In België is *zaak* ook gewoon het woord voor winkel.
- De zaak is gesloten wegens gebrek aan bewijs.Juridisch; hier een strafzaak of civiele zaak.
- Ter zake, alstublieft.Formeel voor 'kom tot de kern'; de uitdrukking is vast.
Vaste uitdrukkingen
- Zaken doen betekent handeldrijven.
- Ter zake komen is naar het eigenlijke onderwerp gaan.
- Zaak in de betekenis 'het is zaak om…' betekent dat iets verstandig of noodzakelijk is: *Het is zaak om tijdig te beslissen.*
- Een gouden zaak is een zeer winstgevend bedrijf.
- Zie ook kwestie voor een verwante betekenis van aangelegenheid.
Wat is de zaak met 'het is zaak'?
Het is een vaste formulering voor 'het is nodig'. Het woord zaak is hier een zelfstandig naamwoord zonder lidwoord.
Heb je een zaak of een winkel?
Beide kan. Zaak is breder en omvat ook een dienstverlener of horecabedrijf, terwijl winkel vooral over verkoop gaat.