Woede: toorn die niet wacht tot je er klaar voor bent
Woede is een hevig gevoel van boosheid, vaak met de neiging om uit te vallen of te slaan. Het woord kan ook figuurlijk een heftige beweging beschrijven.
Woede is boosheid die tot de uiterste grens is opgelopen. Wie woedend is, hoort zijn eigen woorden niet meer goed, zo lijkt het. Het woord past bij gevoelens die iemand overspoelen en zelden bij een gewone ergernis. In het dagelijks leven duidt het op heftige uitbarstingen: van schreeuwen tot gebalde vuisten.
- Hevige boosheid. *Hij trilde van woede.*
- Heftige beweging van natuurkrachten. *De woede van de storm.*
- Als onderdeel van een samenstelling. *Een woedeaanval.*
Vormen
| Kenmerk | Vorm | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | de woede | De woede nam toe. |
| Meervoud | woedes (zelden) | Meestal enkelvoud. |
| Bijvoeglijk | woedend | Een woedende klant. |
| Werkwoord | woeden, woedde, gewoed | De storm woedde. |
| Samenstelling | woede-uitbarsting | Een woede-uitbarsting. |
Voorbeelden uit het dagelijks gebruik
- Ze was buiten zichzelf van woede.Een bekende vaste verbinding.
- De brand woedde urenlang.Werkwoord: iets gaat hevig tekeer.
- Hij koelde zijn woede op de deur.Figuurlijk: je reageert je af.
Woede, toorn en Wodan
Het woord woede is afgeleid van een oud Germaans woord voor 'razend' of 'bezeten'. Dezelfde stam zit in de naam van de god Wodan, die als aanvoerder van de wilde jacht furieus rondtrok, en in het Duitse *Wut*. In het hedendaagse Nederlands staat woede dichter bij toorn dan bij gewone haat: woede is een uitbarsting van het moment, haat een blijvende houding. Wie woedend is, kan met de vuist op tafel slaan, maar hopelijk doet hij dat alleen figuurlijk.
Is woede hetzelfde als boosheid?
Woede is sterker en heviger dan gewone boosheid. Je kunt boos zijn zonder woedend te worden.
Welk werkwoord hoort bij woede?
Woeden: 'de storm woedt' of 'hij woedde'. Het werkwoord gebruik je vooral voor natuurgeweld of branden.