Grens: waar iets ophoudt en iets anders begint
De grens is de lijn die twee gebieden scheidt, zoals twee landen. Figuurlijk is het de limiet van wat mogelijk of toegestaan is.
Wie in Nederland of België woont, is nooit ver van een grens. Een grens is geen dikke muur maar een lijn: een afspraak over waar het ene gebied of de ene regel ophoudt en het volgende begint. In het hoofd ligt hij net zo vaak als op de kaart.
- Scheidingslijn tussen landen of gebieden. *De grens met Duitsland ligt bij Venlo.*
- Uiterste limiet. *Mijn geduld heeft grenzen.*
- Persoonlijke begrenzing. *Je moet je grenzen aangeven.*
- Overgangsgebied. *Een grens tussen twee tijdperken.*
Vormen
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Enkelvoud | de grens | de grens oversteken |
| Meervoud | grenzen | open grenzen |
| Verkleinwoord | het grensje | een grensje trekken |
| Werkwoord | grenzen | Nederland grenst aan België. |
| Samenstellingen | grensovergang, grenspaal | bij de grensovergang |
Zo gebruik je het
- Aan de grens moesten we ons paspoort laten zien.Tegenwoordig is dat binnen het Schengengebied meestal niet meer nodig.
- Dat gaat echt over de grens.Figuurlijk: iets is onacceptabel. Ook: over de grens van het betamelijke.
- Haar geduld kent geen grenzen.Hier gebruik je het woord in het meervoud, zoals vaak bij abstracte betekenissen.
Herkomst en uitdrukkingen
Het woord is geen oorspronkelijk Nederlands erfwoord: het kwam via het Middelhoogduits uit een Slavische taal, verwant met Pools *granica*. Dat verklaart de rare klank. Vaste uitdrukkingen zijn *de grens trekken*, *op de grens van* en *tot aan de grens van zijn kunnen gaan*. Een rand is iets anders: die ligt aan de buitenkant van een voorwerp, een grens loopt tussen twee dingen.
Is 'grenzen aan' een scheidbaar werkwoord?
Nee. Je zegt *Het land grenst aan zee*, met het vaste voorzetsel aan.
Wat is het verschil tussen grens en limiet?
Grens is het gewone woord voor een gebied of een persoonlijke afbakening, limiet klinkt technischer, bijvoorbeeld bij snelheid of bedragen.