Wijzer: een wijzer van de klok of wijzer dan jij?
Wijzer is een aanwijzer op een klok of een meter. Het is ook de vergrotende trap van wijs, in de betekenis van verstandiger.
Het woord wijzer heeft twee onafhankelijke levens. De wijzer van de klok wijst, terwijl wijzer van wijs betekent dat je meer inzicht hebt. Ze klinken en schrijven hetzelfde, maar horen bij verschillende werkwoorden en voorbeelden.
- Aanwijzer op een klok. *De grote wijzer staat op twaalf.*
- Gids of aanwijzing (in samenstellingen). *Een reiswijzer.*
- Verstandiger (vergrotende trap). *Hij is wijzer geworden.*
Vormen
| Vorm | Woord | Opmerking |
|---|---|---|
| Zelfstandig naamwoord | de wijzer | Meervoud wijzers |
| Verkleinwoord | wijzertje | Kleine klokwijzer |
| Bijvoeglijk | wijs | Basisvorm |
| Vergrotende trap | wijzer | Wijzer dan zijn broer |
| Overtreffende trap | wijst | De wijste van allemaal |
Wijzer in een zin
- De wijzers van de klok stonden stil.Letterlijk, meervoud van wijzer.
- Na die fout is hij wijzer geworden.Figuurlijk: ervaring opgedaan.
- Je moet niet wijzer willen zijn dan de dokter.Vergelijking met dan.
Een homoniem
Het zelfstandig naamwoord is afgeleid van wijzen, zoals je met je vinger naar iets wijst. De vergrotende trap hoort bij het bijvoeglijk naamwoord wijs, dat verwant is aan weten. Zo krijg je twee woorden met verschillende betekenis en herkomst. Een horloge heeft wijzers; wie de tijd afleest, kijkt naar de stand ervan. Een uitdrukking als er niet wijzer van worden betekent dat je er niets van begrijpt.
Is wijzer en wijzer hetzelfde woord?
Nee. Het zijn twee verschillende woorden die dezelfde vorm hebben, een zogenoemd homoniem.
Wat is het meervoud van wijzer als klokonderdeel?
Wijzers, zoals in de wijzers van de klok.