Volk: een gemeenschap, het gewone volk of gewoon 'veel mensen'
Volk is een groep mensen met een gedeelde afkomst of cultuur, het gewone publiek, of in spreektaal een grote groep mensen.
Volk is een woord met een brede draagkracht. In het ene zinnetje is het een natie met een eigen geschiedenis, in het volgende gewoon 'veel volk op straat'. Zo is het zowel een woord voor politieke betogen als voor een drukke markt.
- Natie of etnische gemeenschap. *Het Nederlandse volk koos een nieuwe regering.*
- De gewone mensen (het volk). *Brood en spelen voor het volk.*
- Mensen in het algemeen (informeel). *Er was veel volk op de markt.*
- Verwant: natie. Natie legt de nadruk op staat en gedeelde identiteit.
Vormen
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | het volk | Het volk spreekt. |
| Meervoud | volken, volkeren | Alle volken van Europa. |
| Verkleinwoord | volkje | Een vrolijk volkje. |
| Bijvoeglijk | volks | Een volkse buurt. |
| Samenstelling | volkslied, volksraad | Het volkslied. |
Voorbeeldzinnen
- Het volk eist een eerlijke verkiezing.Politiek en journalistiek taalgebruik.
- Er is vanavond veel volk in de stad.Spreektaal, ook in Vlaanderen gangbaar voor 'veel mensen'.
- Alle volkeren van de wereld zijn welkom.Meervoud 'volkeren' klinkt plechtiger dan 'volken'.
Volken of volkeren?
Beide meervouden zijn goed. *Volken* is de gewone vorm, *volkeren* komt vooral voor in vaste verbindingen zoals *volkerenrecht* en *Volkenbond*, de voorloper van de Verenigde Naties. Het woord is verwant aan Engels *folk* en Duits *Volk*. Let op: in Vlaanderen is *volk* in de zin van 'mensen' erg gewoon (*veel volk, weinig volk*), terwijl dat in Nederland iets informeler klinkt. In politieke teksten betekent *het volk* meestal de burgers in tegenstelling tot de machthebbers. Een menigte is daarentegen simpelweg een grote groep mensen, zonder politiek of historisch gewicht.
Is volk een neutraal woord?
Ja, al heeft het in sommige taalkringen een geladen klank omdat het in politieke slogans werd gebruikt. In gewone zinnen is het neutraal.
Wat is het verschil met bevolking?
Bevolking gaat over de inwoners van een gebied; volk benadrukt een gedeelde afkomst, taal of identiteit.