Geld stinkt niet: alles over het woord geld
Geld is het betaalmiddel waarmee je goederen en diensten koopt, in munten, biljetten of op de bankrekening. Het is een het-woord zonder gewoon meervoud.
Het woord geld is zo gewoon dat we er zelden bij stilstaan. Toch is het een merkwaardig woord: het is een het-woord, het heeft nauwelijks een meervoud en het is niet te verkleinen. Wie 'geldjes' zegt, bedoelt meestal iets heel anders dan een bedrag.
- Betaalmiddel. *Ik heb geen geld bij me.*
- Vermogen of rijkdom. *Zij komt uit een familie met veel geld.*
- Bedragen of fondsen (meervoud 'gelden'). *Openbare gelden mag je niet zomaar uitgeven.*
- Betaling of loon (informeel). *Voor dat werk krijg je goed geld.*
Vormen
| Vorm | Woord | Opmerking |
|---|---|---|
| Lidwoord | het geld | Altijd 'het'. |
| Meervoud | gelden | Alleen in bestuurlijke taal: *de gelden*. |
| Verkleinwoord | geldje | Zeldzaam, eerder spottend: *een geldje opzijleggen*. |
| Samenstelling | zakgeld, kleingeld | Veelgebruikt. |
| Samenstelling | geldzorgen | Schulden en tekorten. |
Geld in een zin
- Heb je nog geld op je rekening staan?Neutraal; in Nederland zegt men 'pinnen', in België eerder 'betalen met bancontact'.
- Ze verdient goed geld met haar vertalingen.Informeel; 'goed geld verdienen' is gebruikelijk in beide taalgebieden.
- De gelden zijn aan het project toegewezen.Zakelijke taal met het meervoud gelden.
Uitdrukkingen met geld
- Geld stinkt niet. Vertaling van het Latijnse *pecunia non olet*, toegeschreven aan keizer Vespasianus, die belasting hief op openbare toiletten.
- Tijd is geld. Een spreekwoord uit de zakenwereld.
- Geld speelt geen rol. Het mag zoveel kosten als nodig is.
- Het geld groeit je niet op de rug. Je moet er zuinig mee zijn; denk aan rijk en arm.
- Geld als water. Meer dan genoeg, maar het gaat ook snel weer weg.
Heeft geld een meervoud?
Ja, gelden, maar alleen in bestuurlijke of zakelijke taal.
Zeg je 'het geld' of 'de geld'?
Altijd 'het geld', ook in het meervoud: 'de gelden'.
Is geld verwant aan 'gelden'?
Ja: wat geld is, 'geldt' als betaling. Het werkwoord gelden betekent ook 'waard zijn'.