Val: de val van een vallende appel en een gezette valstrik
Een val is het vallen zelf, een strik om iemand of iets te vangen, of een ondergang. Ook de eerste persoon van het werkwoord vallen is 'val'.
Het woord val is kort en veelzijdig. Het beschrijft een beweging naar beneden, maar ook een truc om iemand te vangen. Je kunt van de trap vallen en tegelijk in de val lopen: dezelfde letters, twee verschillende ongelukken. Ook is val een werkwoordsvorm.
- Het vallen. *Door de val brak ze haar pols.*
- Valstrik of hinderlaag. *De dief liep in de val.*
- Ondergang of verlies van macht. *De val van de regering.*
- Touw waarmee je een zeil hijst (scheepvaart). *De val van de fok.*
- Werkwoordsvorm. *Ik val nooit van mijn fiets.*
Val en vallen: de vormen
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Zelfstandig naamwoord | de val | Een harde val. |
| Meervoud | vallen | Muizenvallen. |
| Tegenwoordige tijd | ik val, hij valt | Hij valt vaak. |
| Verleden tijd | viel / vielen | Ze viel van de stoel. |
| Voltooid deelwoord | is gevallen | Hij is gevallen. |
Val in zinnen
- Met een val van twee meter kwam hij op de grond.Neutraal; bij de val denk je aan lichamelijk letsel.
- De politie zette een val voor de inbrekers.'Een val zetten' en 'in de val lopen' zijn vaste combinaties.
- Ik val bijna in slaap.Werkwoord; vallen krijgt in de voltooide tijd het hulpwerkwoord zijn.
Op de valreep: een scheepsuitdrukking
De uitdrukking op de valreep betekent 'op het laatste moment'. De valreep is het touw of de loopplank langs de scheepswand waarover je aan boord gaat. Wie nog net op de valreep aan boord stapte, haalde het schip op het nippertje. Nu gebruik je haar voor alles wat op het laatste moment gebeurt. In het Nederlands vind je 'val' ook terug in woorden als *valkuil*, *valstrik* en *valbijl*.
Welk hulpwerkwoord hoort bij vallen?
Zijn: 'hij is gevallen'.
Wat is het verschil tussen een val en een strik?
Een strik is het lusvormige touw waarmee je vangt; een val is ruimer en kan elke vangconstructie zijn.