Uitleg: een woord dat zichzelf verklaart
Uitleg is een verklaring die iets duidelijk maakt, zoals een instructie of toelichting. Het bijbehorende werkwoord is uitleggen.
Zonder uitleg blijft veel onbegrijpelijk. Uitleg is de hulp die je nodig hebt om iets te snappen, en het woord is zelf een goede uitleg: wat uit-gelegd wordt, ligt open. Het woord is gangbaar in Nederland en in Vlaanderen, zowel op school als op het werk en in de handleiding bij een apparaat.
- Verklaring of toelichting. *De docent gaf een heldere uitleg.*
- Instructie bij een product. *Lees de uitleg op de verpakking.*
- Interpretatie (zeldzaam). *De uitleg van de wet.*
Vormen
| Vorm | Woord | Opmerking |
|---|---|---|
| Lidwoord | de uitleg | De-woord. |
| Meervoud | (ongebruikelijk) | Vrijwel altijd enkelvoud. |
| Werkwoord | uitleggen | Ik leg uit, ik legde uit, ik heb uitgelegd. |
| Samenstellingen | uitlegtekst, uitlegvideo | Voor instructies. |
Uitleg in een zin
- Kun je me even uitleg geven?Alledaags; vaak informeel.
- Ik leg het uit zodat iedereen het snapt.Het werkwoord is scheidbaar: 'leg … uit'.
- Zijn uitleg klonk logisch, maar klopte niet.Neutraal; 'uitleg' kan ook verdacht zijn.
Uitleg, verklaring en les
Uitleg is meestal mondeling of persoonlijk, terwijl een verklaring formeler is en vaak bij een officieel stuk hoort. Het woord hoort bij het onderwijs, naast een les of een reden die je kunt geven. Het werkwoord is scheidbaar: *ik leg het uit*, maar *om het uit te leggen*, en het voltooid deelwoord is *uitgelegd*.
Is uitleg een telbaar woord?
Nee, het wordt meestal zonder meervoud gebruikt: veel uitleg, weinig uitleg.
Wat is het voltooid deelwoord van uitleggen?
Uitgelegd, met hulpwerkwoord hebben.