Scheur: van scheurtje tot scheuren op de snelweg
Een scheur is een lange, smalle opening in een voorwerp die is ontstaan doordat het is gebroken of doorgetrokken.
Een scheur is wat je ziet als iets niet meer in één stuk is. Het woord geldt voor stof, papier, huid en muren, maar ook voor een breuk in een vriendschap. Het werkwoord scheuren is ervan afgeleid en heeft zelfs een bijzondere betekenis in het verkeer.
- Gescheurde opening. *Er zit een scheur in mijn jas.*
- Spleet in een muur of de grond. *Door de scheur in de muur kwam vocht.*
- Breuk in een relatie (figuurlijk). *Er ontstond een scheur tussen de partners.*
Vormen
| Kenmerk | Vorm | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | de | de scheur |
| Meervoud | scheuren | kleine scheuren |
| Verkleinwoord | scheurtje | een scheurtje in het papier |
| Werkwoord | scheuren | ik scheur, hij scheurde, gescheurd |
| Samenstelling | haarscheurtje | een haarscheurtje in het glas |
Scheur in een zin
- Er zit een scheur in het plafond.Neutraal, bij een bouwkundig probleem.
- Pas op, het papier scheurt snel.Werkwoord, informeel.
- Hij scheurde over de snelweg.Spreektaal: heel hard rijden.
Scheuren is ook racen
Het werkwoord *scheuren* is regelmatig in de verleden tijd (*scheurde*) en het voltooid deelwoord is *gescheurd*. Het hulpwerkwoord is *hebben* bij een handeling (*ik heb het papier gescheurd*) en *zijn* als iets vanzelf kapotgaat (*de jas is gescheurd*). In de spreektaal betekent *scheuren* ook razendsnel rijden, bijvoorbeeld met een scooter of auto, en dat is een heel andere kant van hetzelfde woord. Een breuk is eenvoudig een gebroken verbinding, maar een scheur is langer en smaller. Een haarscheurtje is zo fijn dat je het nauwelijks ziet. Dat maakt het woord handig in de bouw, waar scheurvorming een teken van verzakking kan zijn. Een scheur in glas is vaak het begin van een breuk.
Is het gescheurd of gescheurt?
Gescheurd, met een d: de stam scheur eindigt niet op t, k, f, s, ch of p, dus het voltooid deelwoord krijgt -d.
Wat betekent scheuren in het verkeer?
Zeer snel rijden, vaak te snel en roekeloos.