Slot: een vergrendeling, een kasteel en het einde
Een slot is een toestel dat je met een sleutel dicht kunt maken, maar ook een kasteel en het einde van iets, zoals in ten slotte.
Een slot is een woord met drie gezichten. Op de deur zit een slot, op de heuvel staat een slot en aan het eind van een verhaal staat het slot. Alle drie komen van sluiten: dichtmaken, afsluiten of eindigen. Het slot werkt met een sleutel.
- Vergrendeling met sleutel. *Het slot van de voordeur klemt.*
- Kasteel (vooral in namen). *Slot Loevestein ligt bij de rivier.*
- Einde of afsluiting. *Aan het slot van de dag werd het stil.*
- Slotkoers op de beurs. *Het slot van de beurs lag hoger.*
Vormen
| Kenmerk | Vorm | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | het slot | Het slot is nieuw. |
| Meervoud | sloten | Drie sloten. |
| Verkleinwoord | slotje | Een slotje voor de fiets. |
| Samenstelling | fietsslot | Het fietsslot is stuk. |
| Vaste uitdrukking | ten slotte | Ten slotte bedankte hij allen. |
Slot in een zin
- Doe de deur goed op slot.Dagelijkse taal; op slot doen is het gewone gezegde.
- Slot Zuylen is een kasteel bij Utrecht.Als eigennaam; in gewone taal zeg je kasteel.
- Tot slot wil ik iedereen bedanken.Formeel; kondigt het einde van een toespraak aan.
Pas op: sloten zijn ook greppels
- Het meervoud sloten kan van slot komen, maar ook van sloot, een waterloop. Alleen de zin vertelt wat bedoeld is.
- Achter slot en grendel betekent in de gevangenis of stevig opgesloten.
- Het eind-gebruik van slot zie je in *slotakkoord*, *slotzin* en *slotkoers*; het slot in de betekenis einde staat dus dicht bij eind.
Wat is een slot in de zin van kasteel?
Een versterkt of statig verblijf, vooral in eigennamen, zoals Slot Zuylen. Gewone taal gebruikt liever kasteel.
Wat is het verschil tussen slot en sluiting?
Slot is het toestel zelf. Sluiting is een brede term voor het dichtgaan, ook van een winkel of beurs.