Wat is een proef? Test, bewijs en iets wat je proeft
Een proef is een onderzoek of test om iets uit te vinden of te bewijzen. Ook een steekproef, een eerste afdruk en een beproeving heten zo.
Een proef is een manier om iets te weten te komen. Wie iets op de proef stelt, laat de werkelijkheid zelf het antwoord geven. Het woord hoort in het lab, de keuken en het gerechtshof.
- Wetenschappelijk experiment. *De proef mislukte door een fout in de meting.*
- Test of beproeving. *Haar geduld werd zwaar op de proef gesteld.*
- Eerste afdruk of voorbeeld. *De drukker stuurde een proef van de omslag.*
Vormen
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | de proef | De proef was gelukt. |
| Meervoud | proeven | Alle proeven mislukten. |
| Verkleinwoord | proefje | Een proefje doen. |
| Samenstelling | proefschrift | Scriptie voor een doctorsgraad. |
| Samenstelling | proefkonijn | Iemand die iets eerst moet uitproberen. |
Proef in een zin
- De leerlingen deden een proef met magneten.Neutraal; schooltaal.
- Hij kreeg een jaar proeftijd.Juridisch en arbeidsrechtelijk.
- Dat is de proef op de som.Uitdrukking: het definitieve bewijs dat iets klopt.
Proef en proeven
Proef is verwant aan het werkwoord *proeven*; beide gaan terug op het Latijnse *probare*, 'beproeven, keuren'. Wie een gerecht proeft, test het dus eigenlijk. Een tweede verwant woord is *bewijzen*: wat je met een proef aantoont, is daarna een bewijs. Een eindexamen is een grotere beproeving, een examen, terwijl een proef meestal kleiner en gerichter is. Wie een kandidaat een 'proeve van bekwaamheid' laat afleggen, vraagt hem te tonen dat hij het vak beheerst.
Wat betekent 'op de proef stellen'?
Iemand of iets testen om te zien of het standhoudt, zoals iemands geduld.
Wat is de proef op de som?
De controle waarmee je een berekening of beweerde stelling op juistheid toetst.