Ouwe jongens krentenbrood: wat is een ouwe?
Ouwe is de spreektaalvorm van 'oude'. Je hoort het in 'de ouwe' voor een vader of baas en in 'een ouwe jas' voor iets versleten.
Ouwe klinkt als een vriend of een vader. De vorm ontstaat doordat Nederlanders de d tussen twee klinkers weglaten en er een w voor in de plaats zetten: oude wordt ouwe. Het woord hoort bij de omgangstaal en past niet in een formele tekst.
- Spreektaalvorm van 'oude'. *Een ouwe jas.*
- De vader, baas of leider (informeel). *De ouwe heeft het gezegd.*
- Oudere, vertrouwde persoon. *Hé, ouwe jongen!*
Vormen
| Vorm | Schrijfwijze | Opmerking |
|---|---|---|
| Basisvorm | oud | Een oud huis. |
| Verbogen | oude | De oude man. |
| Spreektaal | ouwe | De ouwe man. |
| Vergrotende trap | ouder | Hij is ouder. |
| Overtreffende trap | oudst | Het oudste huis. |
Ouwe in zinnen
- Mijn ouwe heer is gisteren zeventig geworden.Informeel, zoon of dochter over de vader.
- Ouwe jongens krentenbrood!Spreekwoord: oude vrienden zien elkaar graag terug.
- Die ouwe jas draag ik nog steeds.Oude, favoriete spullen.
Een klein stukje taalkunde
Het verdwijnen van de d tussen klinkers is een bekend proces in het gesproken Nederlands: *goede* wordt *goeie*, *oude* wordt *ouwe*, *koude* wordt *kouwe*. Het is geen slordigheid, maar een regelmatige klankverandering. Let op bij beledigend gebruik: 'ouwe lul' of 'ouwe taart' is plat of denigrerend en kan kwetsend zijn. Ook woorden als *ouwehoeren* (kletsen) bestaan, en dat is vulgair. Het gewone vader en opa klinken neutraler.
Is ouwe correct Nederlands?
Het is spreektaal, geen standaardspelling. In een brief schrijf je oude.
Waarom schrijf je ouwe met w?
Omdat de uitspraak een w-klank krijgt waar de d wegvalt.
Wat betekent 'de ouwe'?
Informeel: vaak de vader, baas of oudere persoon; wees voorzichtig, het kan oneerbiedig overkomen.