Schoen: voetbekleding en rijke uitdrukkingen
Een schoen is een stevige voetbekleding met een zool, meestal tot aan de enkel. Het meervoud is schoenen.
Een schoen is meer dan alleen voetbekleding. De Nederlandse taal gebruikt schoenen voor gedachtes over schuld, verantwoordelijkheid en inlevingsvermogen. Wie zich in andermans schoenen verplaatst, kijkt vanuit zijn perspectief, en wie iets in andermans schoenen schuift, beschuldigt hem.
- Voetbekleding met zool. *Ze kocht nieuwe schoenen voor het feest.*
- Sportschoen of laars. *De loper trok zijn schoenen aan.*
- Onderdeel van een rem. *De remschoen is versleten.*
Vormen
| Kenmerk | Vorm | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | de | de schoen |
| Meervoud | schoenen | twee paar schoenen |
| Verkleinwoord | schoentje | een schoentje voor Sinterklaas |
| Samenstelling | schoenmaker | naar de schoenmaker |
| Samenstelling | hardloopschoen | een hardloopschoen kiezen |
Schoen in een zin
- Doe je schoenen uit bij de voordeur.Alledaags, huishoudelijke regel.
- Dat probeerde hij mij in de schoenen te schuiven.Uitdrukking, informeel: de schuld geven.
- Ik zou niet graag in zijn schoenen staan.Uitdrukking: in zijn situatie zijn.
De schoen en Sinterklaas
In de weken voor Sinterklaas zetten kinderen in Nederland en Vlaanderen hun schoen bij de haard, met een wortel voor het paard. Dat gebruik maakt van de schoen als persoonlijk voorwerp. Het woord is verwant aan het Engelse *shoe* en het Duitse *Schuh*. In het Nederlands zeg je *een paar schoenen*, en in uitdrukkingen is vooral het meervoud gebruikelijk. De voet en de sok horen bij de schoen, en een laars is een hoge schoen. Het spreekwoord *schoenmaker, blijf bij je leest* waarschuwt je niet te bemoeien met zaken waar je geen verstand van hebt.
Wat betekent in andermans schoenen staan?
Je verplaatsen in iemands situatie om te begrijpen wat hij voelt.
Wat betekent iemand iets in de schoenen schuiven?
Iemand de schuld geven van iets wat hij niet gedaan heeft.