Keizer: de titel die van Caesar komt
Een keizer is de heerser van een keizerrijk, een titel hoger dan koning. Het woord komt van de Latijnse naam Caesar.
De keizer draagt een titel die teruggaat op een persoonsnaam. Caesar was oorspronkelijk de familienaam van Julius Caesar, maar werd vanaf Augustus de titel van elke Romeinse heerser. In het Duits is Kaiser hetzelfde woord, en ook tsaar is ervan afgeleid.
- Heerser over een keizerrijk. *Napoleon liet zich tot keizer kronen.*
- Hoofd van een tijdperk. *De keizer van Japan heeft vooral een ceremoniële rol.*
- Dier met die naam. *De keizerspinguïn is de grootste pinguïnsoort.*
Vormen en samenstellingen
| Eigenschap | Vorm | Opmerking |
|---|---|---|
| Lidwoord | de keizer | Mannelijk. |
| Vrouwelijk | keizerin | Ook echtgenote van de keizer. |
| Meervoud | keizers | Met -s. |
| Samenstelling | keizersnede | Operatie waarbij het kind via de buik komt. |
| Bijvoeglijk | keizerlijk | Behorend tot de keizer. |
Zo gebruik je het
- De keizer werd in de kathedraal gekroond.Historisch verhaal.
- Zij is de keizerin van het rijk.Vrouwelijke vorm.
- Het kind werd geboren met een keizersnede.Medisch; de naam verwijst naar Caesar.
Keizer of koning?
Een keizer staat op papier boven een koning; zijn gebied heet een rijk, terwijl een koninkrijk kleiner is. De zetel van de keizer is de troon. Karel V, geboren in Gent, was keizer en tegelijk heer der Nederlanden. De naam keizersnede wordt vaak aan Caesar gekoppeld, maar het Latijnse *caedere*, snijden, ligt eerder voor de hand.
Waarom heet het een keizersnede?
Mogelijk vanwege Caesar, maar waarschijnlijker van het Latijnse caedere, snijden. De volksetymologie met Caesar is hardnekkig.
Is een keizer machtiger dan een koning?
Meestal wel qua rang, maar in de praktijk hing het af van het rijk en de tijd.