Man: van echtgenoot tot ‘iedereen als één man’
Een man is een volwassen mens van het mannelijk geslacht. Ook echtgenoot en, in vaste uitdrukkingen, 'persoon' of 'mens' kunnen met man worden aangeduid.
Een man is in de eerste plaats een volwassen persoon van het mannelijk geslacht. Maar in uitdrukkingen betekent man ook gewoon mens: als één man opstaan, betekent dat iedereen tegelijk. Dat is een oud gebruik dat teruggaat op de Germaanse oorsprong van het woord.
- Volwassen mannelijk persoon. *De man loopt met de hond.*
- Echtgenoot. *Haar man werkt in de haven.*
- Persoon, mens (in uitdrukkingen). *Man en paard noemen.*
- Aanspreking (spreektaal). *Hé man, doe even rustig!*
Vormen
| Kenmerk | Vorm | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | de man | De man lacht. |
| Meervoud | mannen | Drie mannen wachten. |
| Verkleinwoord | mannetje | Een klein mannetje. |
| Vrouwelijke tegenhanger | vrouw | Een man en een vrouw. |
| Samenstelling | manschap | De manschap stond klaar. |
Man in een zin
- Alle mannen op het schip riepen in koor.Neutraal; hier telt man ook als lid van een bemanning.
- Ze stonden als één man achter de beslissing.Vaste uitdrukking; betekent eensgezind, zonder verdeeldheid.
- Het mannetje pikte de kleine zaadjes op.Mannetje is ook de aanduiding van een mannelijk dier.
Man, men en mens
Verwar man niet met men, het onbepaald voornaamwoord: ‘men zegt dat…’. In het Duits is man juist het voornaamwoord, en dat is een bekende valkuil voor Duitsers. Het Nederlandse man is verwant met het Duitse Mann en het Engelse man en betekende van oudsher ‘mens’. Dat zie je terug in mens en in samenstellingen als manschap. Een mannelijke volwassene is een man; een kind van het mannelijk geslacht is een jongen. Aan de andere kant van het geslacht staat de vrouw.
Wat is het verschil tussen man en mens?
Een mens is elk persoon, een man alleen een mannelijke volwassene. Historisch overlappen ze.
Wat betekent als één man?
Dat betekent met zijn allen tegelijk en eensgezind.