Waarom loopt een maand de maan achterna?
De maan is de natuurlijke satelliet van de aarde en het helderste object aan de nachthemel. Ook de satellieten van andere planeten heten manen.
De maan draait in ongeveer 27 dagen om de aarde en bepaalt de getijden. Het woord maand is er rechtstreeks van afgeleid, omdat een maand oorspronkelijk de tijd tussen twee nieuwe manen was. Grammaticaal is het gewoon 'de maan'.
- Hemellichaam. *De maan scheen door het raam.*
- Satelliet van een planeet. *Jupiter heeft tientallen manen.*
- Maanstand. *Het is vannacht volle maan.*
Vormen
| Vorm | Schrijfwijze | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | de maan | De maan is vol. |
| Meervoud | manen | De manen van Saturnus. |
| Verkleinwoord | maantje | Een maantje aan de hemel. |
| Samenstellingen | maanlicht, maansverduistering | Bij maanlicht. |
| Verwant | maand | Afgeleid van maan. |
Hoe gebruik je maan?
- Bij volle maan kan ik slecht slapen.Veel mensen zeggen dat, een volkse overtuiging.
- De man in de maan wuift naar de kinderen.Een kinderlijk beeld voor de vlekken op het maanoppervlak.
- Mijn plannen zijn naar de maan.Informeel: mislukt of verloren.
Uitdrukkingen
Het Nederlands kent een paar kleurrijke zegswijzen met maan. 'Naar de maan zijn' betekent kapot of verloren. 'Tegen de maan blazen' of 'blaffen' staat voor tevergeefs protesteren, en 'de man in de maan' is het gezicht dat kinderen in de vlekken zien. Let op: manen is niet alleen het meervoud van maan, maar ook het woord voor de lange haren van een paard of leeuw (en het werkwoord manen, aansporen). De vorm is dus een homoniem.
Is maan een de- of een het-woord?
Het is de maan, ook al wordt de maan in oude teksten soms mannelijk gedacht.
Hoe hangen maan en maand samen?
Ze gaan terug op dezelfde Germaanse wortel. De maand was de tijd van een maanomloop.
Wanneer gebruik je manen?
Voor meerdere maanachtige satellieten; de manen van een paard of leeuw zijn een ander woord met dezelfde vorm.