Dief: wie neemt wat niet van hem is
Een dief is iemand die iets steelt. Het woord is mannelijk en vrouwelijk bruikbaar; het meervoud is dieven, met een v.
Een dief is iemand die stiekem eigendom van een ander wegneemt. Het spreekwoord ‘gelegenheid maakt de dief’ is bijna zo oud als de taal: wie een open deur ziet, wordt makkelijk verleid. Een dief neemt weg zonder geweld; wie dat met dreiging doet, heet in het spraakgebruik eerder een rover.
- Iemand die steelt. *De dief greep de tas.*
- Figuurlijk: iemand die iets wegneemt. *De tijd is een dief.*
- Kleine dief in samenstellingen. *Een kruimeldief of winkeldief.*
Vormen
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | de dief | De dief ontsnapte. |
| Meervoud | dieven | Twee dieven. |
| Verkleinwoord | diefje | Een klein diefje. |
| Vrouwelijk | dievegge | Een sluwe dievegge. |
Dief in een zin
- De politie heeft de dief gepakt.Neutraal, krantenstijl.
- Houd de dief!Uitroep; letterlijk een noodkreet bij diefstal.
- Hij kwam als een dief in de nacht.Betekent: onverwacht en ongezien; het beeld komt uit de Bijbel.
Spelling en uitdrukkingen
- Spelling. De f wordt v in het meervoud: *dief* → *dieven*, net als *brief* → *brieven*.
- Gelegenheid maakt de dief. Wie de kans krijgt, gaat sneller stelen.
- Winkeldief, zakkenroller en inbreker zijn soorten dieven met eigen namen.
- Als een dief in de nacht betekent onverwacht en ongezien, een beeld uit de Bijbel.
- Verwant zijn bandiet en misdaad.
Wat is het vrouwelijke woord voor dief?
*Dievegge*, al wordt tegenwoordig ook gewoon *dief* gebruikt voor vrouwen en mannen. Het woord *dievegge* klinkt vrij ouderwets.
Is een kruimeldief een echte dief?
Ja, maar het gaat om kleine diefstallen: de naam wijst op wie ‘kruimels’ pakt.