Knie: gewricht, dwang en een stomme k
De knie is het gewricht in het midden van het been. Figuurlijk is 'door de knieën gaan' toegeven en 'iets over de knie breken' overhaast doen.
Je knie draagt bij het lopen een groot deel van je gewicht. In het Nederlands spreek je de k nog uit, net als vroeger in het Engels: in 'knee' is die klank pas later weggevallen. In het Nederlands is knie een de-woord met een gewone meervoudsvorm op -ën.
- Gewricht tussen dij en onderbeen. *Ik heb pijn aan mijn linkerknie.*
- Het bovenste deel van een gebogen been, de schoot. *Het kind zat op opa's knie.*
- Knik in een buis of leiding. *Een knie in de afvoerpijp.*
Vormen
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Zelfstandig naamwoord | de knie | Mijn knie doet pijn. |
| Meervoud | de knieën | Op je knieën vallen. |
| Verkleinwoord | het knietje | Hij gaf een knietje. |
| Samenstelling | kniegewricht, knieschijf | Een gescheurde knieband. |
| Samenstelling | kniebuiging | Twintig kniebuigingen doen. |
Knie in een zin
- Ze viel en schaafde haar knie.Neutraal; hier de lichamelijke betekenis.
- De baas ging uiteindelijk door de knieën.Figuurlijk: toegeven onder druk.
- Hij is op zijn knieën gegaan om te vragen of ze met hem wil trouwen.Letterlijk, en ook als plechtig gebaar.
Uitdrukkingen met knie
- Door de knieën gaan. Zwichten, toegeven.
- Iets over de knie breken. Iets overhaast of met geweld doen. De knoop doorhakken is een verwante, maar andere uitdrukking.
- Op de knieën liggen. Smeken of totaal uitgeput zijn.
- Knie-hoog. Zo hoog als de knie reikt, bijvoorbeeld bij gras of water.
Waarom schrijf je 'knieën' met trema?
Omdat -ie en -ën na elkaar anders als één klank zouden worden gelezen. Het trema laat zien dat het twee klinkers zijn: knie-ën.
Is kniesoor een woord?
Ja, een kniesoor is iemand die voortdurend zeurt of klaagt. Het woord heeft niets met het lichaamsdeel te maken. Je kent het vooral uit de zegswijze 'alleen een kniesoor let daarop'.