Kwart: een vierde deel van een geheel
Een kwart is een van de vier gelijke delen van iets, dus 25 procent. Bij de tijd betekent het vijftien minuten.
Een kwart is een heel gewoon woord dat je elke dag gebruikt, zeker op de klok. Kwart over drie is niet "een kwart van drie", maar vijftien minuten na drie uur. Het woord is afkomstig van het Latijnse *quartus*, de vierde.
- Vierde deel. *Een kwart van de klas was ziek.*
- Vijftien minuten. *Het is kwart over negen.*
- Een van de vier speeltijden. *In het derde kwart nam het team de leiding.*
Vormen en gebruik
| Aspect | Vorm | Opmerking |
|---|---|---|
| Lidwoord | het kwart | Een het-woord. |
| Meervoud | kwarten | Zelden gebruikt. |
| Verkleinwoord | kwartje | Ook een muntstuk van 25 cent. |
| Tijd (voor) | kwart voor vijf | Vier uur vijfenveertig. |
| Tijd (over) | kwart over vijf | Vijf uur vijftien. |
Kwart in zinnen
- Voeg een kwart liter melk toe.Hoeveelheid, bijvoorbeeld in een recept.
- We spreken om kwart voor acht af.Normale tijdsaanduiding in Nederland en België.
- Een kwart van de bevolking woont in de stad.Breuk of procentuele aanduiding.
Een kwartje is geen kwart
Een kwartje is formeel de verkleining van kwart, maar je kent het vooral als het muntstuk van 25 cent uit de tijd van de gulden. Dat bijzondere gebruik leeft nog voort in de uitdrukking "het kwartje valt": iemand begrijpt plotseling iets. Wie een kwartje in een gokautomaat gooit, verwacht dat de rest volgt. Voor vloeistoffen zie ook liter.
Zeg je drie vierde of drie kwart?
Beide kan. Drie kwart is gewoner in het dagelijks leven, drie vierde klinkt rekenkundiger. In Nederland en Vlaanderen geldt hetzelfde.
Wat is het verschil tussen een kwart en een vierde?
Als breuk zijn ze gelijk. Kwart wordt vooral gebruikt voor tijd, geld en hoeveelheden.