Thema: het onderwerp dat alles verbindt
Een thema is het hoofdonderwerp of de centrale gedachte van een tekst, een kunstwerk, een gesprek of een evenement.
Een thema is de draad die door een verhaal of project loopt. Het Griekse *thema* betekent *wat er is neergelegd*, en in het Nederlands blijft die gedachte bestaan: een thema is het onderwerp dat je als uitgangspunt neerlegt. Bij een feest kan het een kledingvoorschrift zijn, bij een boek een idee. Het staat dichtbij een motief en een idee.
- Hoofdonderwerp. *Het thema van de avond is vriendschap.*
- Muzikale melodie. *Het hoofdthema van de symfonie.*
- Grondgedachte van een kunstwerk. *Het thema van het schilderij.*
- Uiterlijk van een programma. *Een donker thema.*
Vormen
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Zelfstandig naamwoord | het thema | een actueel thema |
| Meervoud | thema’s | de thema’s van het congres |
| Oud meervoud | themata | formeel en zeldzaam |
| Bijvoeglijk | thematisch | een thematische indeling |
| Samenstellingen | themafeest, themadag | een themafeest |
Zo gebruik je het
- Het thema van de dag is duurzaamheid.Gebruik bij congressen, onderwijs en media.
- Het liefdesthema keert in elk hoofdstuk terug.Literaire analyse.
- Dit themafeest draait om de jaren zeventig.Een feest met een vast uitgangspunt, vaak met kostuums.
De spelling met th
De *th* in *thema* herinnert aan het Griekse *theta* (θ). De Nederlandse spelling houdt het meestal in woorden als *thema*, *theater*, *thee* en *theorie*, maar niet in *tekst*. Wie *tema* schrijft, maakt dus een veelgemaakte fout. Het woord is onzijdig (*het thema*), en het meervoud is meestal *thema’s*; *themata* is formeel. Een *thematische* aanpak ordent je werk per onderwerp. In dat opzicht lijkt thema op een idee.
Wat is het verschil tussen thema en onderwerp?
Een thema is een centrale gedachte of rode draad, een onderwerp is simpelweg waar iets over gaat.
Schrijf je thema met th?
Ja, thema schrijf je altijd met th.