Troon: de zetel van de macht
De troon is de verhoogde zetel van een vorst. Figuurlijk staat hij voor het koningschap zelf of voor de macht die erbij hoort.
De troon is een stoel, maar dan een die meer zegt dan een zitplaats. Wie op de troon zit, heerst; wie van de troon wordt gestoten, verliest alles. Het woord komt via het Latijn en het Frans uit het Griekse *thronos*, zetel. In de praktijk is een troon een plechtige zetel voor een koning, keizer of paus, en soms een symbool voor het koningschap zelf.
- Zetel van een vorst. *De gouden troon.*
- Het koningschap. *De troon bestijgen.*
- Macht (figuurlijk). *Aan de troon schudden.*
- Toilet (grappig). *Hij zit op de troon.*
Vormen
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Zelfstandig naamwoord | de troon | een versierde troon |
| Meervoud | tronen | tronen in een zaal |
| Verkleinwoord | het troontje | zelden gebruikt |
| Samenstellingen | troonopvolger, troonrede | de troonrede in september |
| Verwant werkwoord | troonen | verouderd |
Zo gebruik je het
- De prins besteeg na de dood van zijn vader de troon.Plechtig; zoals bij een kroning.
- De koning leest elk jaar de troonrede voor.De Troonrede wordt in Nederland op Prinsjesdag uitgesproken.
- Hij heeft zijn rivaal van de troon gestoten.Figuurlijk en politiek.
Troonrede en troonsafstand
In Nederland spreekt de koning op Prinsjesdag, de derde dinsdag van september, de *troonrede* uit, waarin het kabinet zijn plannen aankondigt. Wanneer een vorst vrijwillig aftreedt, spreek je van *troonsafstand*; dat gebeurde in 2013, toen koningin Beatrix aftrad en prins Willem-Alexander koning werd. Een *troonopvolger* is degene die de troon zal erven. Een bekende uitdrukking is *aan de troon wippen*, wat zoveel betekent als iemands positie bedreigen. Dichtbij staat het paleis, waar de troon doorgaans staat.
Wat is het verschil tussen troon en kroon?
De troon is de zetel van de vorst, de kroon het hoofddeksel dat het gezag symboliseert.
Wat gebeurt er op Prinsjesdag?
Dan houdt de koning de troonrede en worden de rijksbegroting en andere plannen aangeboden.