Kaas: van Latijn caseus tot Hollandse Gouda
Kaas is een voedingsmiddel dat wordt gemaakt door melk te laten stremmen en te laten rijpen. Nederland staat bekend om kazen als Gouda en Edammer.
Kaas is een zuivelproduct dat ontstaat wanneer melk stremt en het vocht wordt afgevoerd. Ons woord is bijna 2000 jaar oud: het komt van het Latijnse *caseus*, en dat werd door de Romeinen aan de Germanen doorgegeven. Zo is kaas bij ons een leenwoord dat zich helemaal heeft ingeburgerd.
- Zuivelproduct. *Op een boterham met kaas heb je genoeg.*
- Een bepaald soort of stuk kaas. *De jonge kaas wordt zes weken gerijpt.*
- Uitroep bij een foto. *Zeg maar kaas!*
Vormen van kaas
| Vorm | Woord | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Lidwoord | de kaas | De kaas is rijp. |
| Meervoud | kazen | Verschillende kazen. |
| Verkleinwoord | kaasje | Een kaasje erbij. |
| Samenstelling | kaasplank, kaasschaaf | Een kaasplank voor gasten. |
| Bijvoeglijk | kazig | Een kazige smaak. |
Uitdrukkingen met kaas
- Ik doe liever geen boter, maar alleen kaas op mijn brood.Alledaagse spreektaal; veel Nederlanders eten kaas bij het ontbijt of de lunch.
- Zeg kaas! Lachen maar!Fotograaf-uitroep; de klank maakt een brede mond.
- Hij heeft er geen kaas van gegeten.Vaste uitdrukking: hij kent het niet.
Meer over kaas
- Geen kaas van iets gegeten hebben betekent er niets van begrijpen.
- Zich de kaas van het brood laten eten is zich laten verdringen of je aandeel kwijtraken.
- Kaas gebruik je ook voor Hollandse mensen: een kaaskop is een bijnaam voor Nederlanders, vooral van buitenlanders. Vergelijk dit met het woord melk, waaruit kaas gemaakt wordt.
Is het 'de kaas' of 'het kaas'?
De kaas. Het is een de-woord, nooit onzijdig.
Wat is het meervoud van kaas?
Kazen. Let op: de s wordt in het meervoud een z, net als bij huis en huizen.