Zoen: een kus, plus de ruzie die erbij hoort
Een zoen is een kus, vooral op de mond of de wang. In de zin van verzoening kan zoen ook betekenen dat twee partijen het goedmaken.
Een zoen is een kus, meestal teder. In het hedendaagse Nederlands is het woord informeler dan kus, en in Vlaanderen en het zuiden komt het veel voor. Het werkwoord *zoenen* wordt vaak gebruikt voor verliefde stelletjes.
- Kus. *Een zoen op je wang.*
- Werkwoord zoenen: kussen. *Ze zoenden elkaar bij het afscheid.*
- Verouderd: verzoening. *De zoen tussen beide families.*
Vormen
| Vorm | Woord | Opmerking |
|---|---|---|
| Lidwoord | de zoen | de-woord |
| Meervoud | zoenen | valt samen met de infinitief |
| Verkleinwoord | zoentje | informeel en lief |
| Samenstellingen | zoenoffer, verzoening | zoenoffer is een boetedoening |
| Werkwoord | zoenen – zoent – zoende – gezoend | hulpwerkwoord hebben |
Zoen in een zin
- Geef me een zoen voordat je weggaat.Alledaags en warm.
- De twee zoenden elkaar op de wang.Wederkerig gebruik.
- Het zoenoffer werd door de rechter aanvaard.Archaïsch; verwijst naar een verzoening.
Zoen, kus en soen
In Nederland is kus het neutrale woord en zoen de iets informelere variant; in Vlaanderen is *zoen* heel gewoon. De oudste betekenis is echter niet kus maar verzoening: het woord is verwant aan *verzoenen* en aan het Duitse *Sühne*. Wie zich verzoent, geeft elkaar vaak een kus ten teken van vrede, en zo kan het woord naar de kus zijn opgeschoven. Let op het verschil met kussen: als meervoud van kus betekent het dezelfde handeling, als zelfstandig naamwoord is het een hoofdkussen of zitkussen.
Is zoen hetzelfde als kus?
Ja, maar zoen is informeler en vooral zuidelijk en regionaal; in het hele taalgebied is het begrijpelijk.
Wat is een zoenoffer?
Een boete of gave om een misdaad goed te maken, vooral in rechtstaal of oude teksten.