Goot: van dakgoot tot 'in de goot belanden'
Een goot is een langwerpige holle bak of geul waardoor water wegloopt, aan een dak of langs de straat. Figuurlijk staat 'de goot' voor diepe armoede en verval.
Een goot voert water weg, en dat doet hij onopvallend totdat hij verstopt raakt. Figuurlijk is de goot de plek waar je eindigt als het helemaal misgaat, en wie 'in de goot terechtkomt' is diep gevallen. De goot kan van zink, plastic of steen zijn en past aan huis, straat of keuken.
- Dakgoot. *De goot zit vol bladeren.*
- Geul langs de weg. *Het regenwater stroomt door de goot.*
- Gootsteen in de keuken (samenstelling). *De afwas staat in de gootsteen.*
- Figuurlijk: diepe ellende. *Hij is in de goot beland.*
Vormen
| Vorm | Woord | Opmerking |
|---|---|---|
| Lidwoord | de goot | Altijd 'de'. |
| Meervoud | goten | Met -en; de lange o blijft. |
| Verkleinwoord | gootje | Een kleine goot. |
| Samenstelling | dakgoot, gootsteen | Veelgebruikt. |
| Samenstelling | regengoot, bladgoot | Technischer. |
Goot in een zin
- De goot is verstopt door het herfstblad.Neutraal en praktisch.
- Hij begon als zwerver en eindigde in de goot.Figuurlijk en nogal somber.
- Zet de borden maar even in de gootsteen.Gebruikelijk in Nederland en Vlaanderen.
Verwant aan gieten
Het woord is verwant aan het werkwoord *gieten* en gaat terug op een Germaanse wortel voor 'stromen laten'. Het Engelse *gutter* heeft een heel andere herkomst, namelijk het Latijnse *gutta* voor 'druppel' via het Frans, zodat het een schijnbare verwant is. Een goot hoort bij een dak of een straat en wordt belangrijker naarmate het meer regen wordt.
Wat is het verschil tussen goot en gootsteen?
Een goot voert water af buiten; een gootsteen is de spoelbak in de keuken.
Is 'in de goot' altijd negatief?
Ja, het beschrijft verval of schande.
Hoe schrijf je dakgoot?
Aan elkaar, zonder streepje.