Wat betekent straat? Van Romeinse weg tot dorpsstraat
Een straat is een verharde weg tussen huizen in een stad of dorp. Een zeestraat is een smalle doorgang tussen twee zeeën.
De straat is de openbare ruimte waar het leven zich afspeelt. Wie 'op straat' staat, is ontslagen of dakloos; wie 'de straat op gaat', protesteert, en wie 'over straat' loopt, wandelt gewoon. Het woord heeft dus veel meer te bieden dan alleen asfalt en stoeptegels.
- Verharde weg tussen huizen. *Onze straat is autovrij.*
- Smalle zeedoorgang. *De Straat van Gibraltar scheidt Europa en Afrika.*
- Openbare ruimte of het publiek (figuurlijk). *Dat gerucht ging al over straat.*
Vormen
| Vorm | Woord | Opmerking |
|---|---|---|
| Lidwoord | de straat | de-woord |
| Meervoud | straten | met -en |
| Verkleinwoord | straatje | kleine straat |
| Samenstelling | straatnaam | naam van de straat |
| Samenstelling | zijstraat | straat die op een andere uitkomt |
Zo gebruik je het
- We wonen in een rustig straatje.Verkleinwoord maakt het gezellig.
- Duizenden mensen gingen de straat op.Demonstreren.
- Door de reorganisatie staan veertig mensen op straat.Ontslagen of dakloos, afhankelijk van de context.
Romeinse wegen
Het woord komt van het Latijnse *via strata*, een 'geplaveide weg'. De Romeinen legden wegen aan met stenen, en het Nederlandse *straat*, het Engelse *street* en het Duitse *Straße* stammen allemaal van die ene bouwopdracht af. In de stad loopt de straat langs huizen en pleinen; buiten de bebouwing spreek je eerder van een weg. Een straat ligt meestal in een stad en is van het verkeer afhankelijk.
Wat is het verschil tussen straat en weg?
Een straat ligt in bebouwd gebied, een weg is vaak langer en loopt tussen plaatsen.
Wat betekent 'iemands straatje schoonvegen'?
Iemands naam zuiveren of zijn verantwoordelijkheid wegpraten.